Çift Vatandaşlık Durumunda Boşanma Hangi Ülke Hukukuna Göre Yapılır?
Hem Türk hem Alman vatandaşısınız. Eşiniz de hem Fransız hem İtalyan vatandaşı. Ya da siz çift vatandaşsınız ama eşiniz yalnızca yabancı uyruklu. Boşanma davası açmaya karar verdiğinizde karşınıza hemen bu soru çıkıyor: “Peki hangi ülkenin hukuku uygulanacak?” Bu soru, tek vatandaşlıklı çiftler için nispeten basit bir formülle cevaplanabilirken, çift vatandaşlık söz konusu olduğunda işler karmaşıklaşır. Çünkü milletlerarası […]
Türkiye’de Yabancı Uyruklu Eşle Boşanma Nasıl Yapılır?
Eşinizden biri Türk, diğeri yabancı uyruklu. Ya da her ikiniz de yurt dışında yaşıyorsunuz ama evliliğiniz Türkiye’de kayıtlı. Boşanma kararı almak istediğinizde aklınıza bir sürü soru üşüşüyor: “Davayı Türkiye’de mi açmalıyım, yoksa eşimin ülkesinde mi? Hangi ülkenin hukuku uygulanacak? Yurt dışında boşanırsam bu Türkiye’de geçerli olur mu?” Bu sorular boşuna değil; çünkü yabancı uyruklu eşle boşanma, […]
Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması Veya Artırılması Davası
Yoksulluk nafakası ödüyorsunuz ya da alıyorsunuz. Boşanma kararının üzerinden zaman geçti ve koşullar değişti. Ödeyen taraftaysanız “bu nafaka artık adil değil, kaldırılabilir mi?” diye soruyorsunuz; alan taraftaysanız “enflasyon her şeyi eritti, artırabilir miyim?” sorusu gündeminizde. Her iki talep de aynı hukuki zemine dayanır: koşulların değişmesi. Yoksulluk nafakasının kaldırılması ya da artırılması, boşanma sonrası en sık başvurulan […]
Velayetin Değiştirilmesi Davası Nasıl Açılır?
Velayet kararı verildi, kesinleşti. Ama zaman içinde bir şeyler değişti. Çocuğun yanında kaldığı ebeveyn artık onun ihtiyaçlarını karşılayamıyor; çocuk ihmal ediliyor, başka bir şehre ya da ülkeye taşınılmak isteniyor ya da çocuk sizinle yaşamak istediğini açıkça söylüyor. “Velayeti değiştirebilir miyim?” sorusu tam bu noktada gündeme gelir. Velayetin değiştirilmesi davası, koşulların önemli ölçüde değişmesi halinde mevcut velayet […]
Nafaka Artırım Davası Reddi
Nafaka artırım davası açtınız ama beklediğiniz sonuç çıkmadı; talebiniz reddedildi ya da çok düşük bir artışla sonuçlandı. Ya da tam tersi: size nafaka artırım davası açıldı ve bu talebin haksız olduğunu düşünüyorsunuz. Her iki durumda da aynı gerçekle karşı karşıyasınız: nafaka artırım davası otomatik kabul edilen bir talep değildir; belirli koşullara bağlıdır ve bu koşullar sağlanmadığında reddedilir. […]
Boşanmada Kusur Sayılan Davranışlar ve Kusurun Önemi
Boşanma davasında en çok konuşulan ama en az anlaşılan kavram kusurdur. “Ben hiç hata yapmadım, kusur tamamen onda” diye düşünebilirsiniz; karşı taraf da aynı şeyi düşünüyordur. Oysa kusur, duygusal bir suçlama meselesi değil; nafakadan tazminata, hatta velayet değerlendirmesine kadar pek çok sonucu doğrudan belirleyen hukuki bir tespittir. Boşanmada kusur kimde, hangi davranışlar kusur sayılır, kusur tespiti neyi […]
Nafakanın İndirilmesi(Nafaka Azaltma) Davası
Nafaka ödüyorsunuz. Ama koşullar değişti: geliriniz düştü, işinizi kaybettiniz, yeni bir aile kurdunuz ya da karşı tarafın ekonomik durumu belirgin biçimde iyileşti. Ödediğiniz nafaka artık mali gücünüzle orantılı değil. “Bu nafakayı düşürebilir miyim?” sorusu tam bu noktada gündeme gelir. Nafaka azaltma davası, koşulların önemli ölçüde değişmesi halinde mevcut nafaka miktarının düşürülmesini sağlayan hukuki yoldur. Ancak bu […]
Boşanmada Mal Kaçırma
Boşanma kararı yaklaşıyor ve bir şeyi fark ediyorsunuz: eşiniz mal varlığını eritmeye başladı. Banka hesapları boşalıyor, üzerine kayıtlı taşınmaz birden kardeşine devrediliyor, araç satılıyor. Ya da henüz başlamadı ama başlayacağından şüpheleniyorsunuz. Bu durumda akla gelen soru kaygı doludur: “Hakkım olan paylaşımdan mahrum mu kalacağım?” Boşanmada mal kaçırma, eşlerden birinin diğerinin katılma alacağı hakkını ortadan kaldırmak amacıyla […]
Velayeti Annede Olan Çocuğun Babasının Hakları Nelerdir?
Mahkeme kararı açıklandı. Çocuğun velayeti anneye verildi. Şimdi bir baba olarak şunu soruyorsunuz: “Peki benim haklarım ne?” Bu soru son derece meşrudur. Velayet kaybetmek, çocukla tüm ilişkiyi kaybetmek anlamına gelmez; ancak pek çok baba bu gerçeği tam olarak bilmemektedir. Velayeti annede olan çocuğun babası; görüş hakkından önemli kararlara katılıma, nafaka yükümlülüğünden velayet değişikliği talebine kadar uzanan […]
Kadına Verilen Nafaka Ne Zaman Kesilir?
Boşanma kararıyla birlikte nafaka ödemeye başladınız. Ya da nafaka almaya başladınız. Her iki taraf da belirli bir noktada aynı soruyu sorar: “Bu ne zaman biter?” Nafaka süresiz mi devam eder? Hangi koşullar gerçekleştiğinde kesilir? Ödeyenin nafakayı durdurmak için ne yapması gerekir? Bu sorular çoğunlukla yanlış bilgiyle yanıtlanmaktadır. Kadına verilen nafakanın kesilmesi belirli koşulların gerçekleşmesine bağlıdır; bu […]
Çekişmeli Boşanma Davasında Hakim Neler Sorar?
İlk duruşma günü yaklaşıyor. Mahkeme salonuna girdiğinizde hâkimin size ne soracağını bilmiyorsunuz. Ne söyleyeceğinizi bilemiyorsunuz. Karşı tarafın avukatı var, siz ya da avukatınız hazırlıklı mısınız? Çekişmeli boşanma davasında hâkim; tarafları, tanıkları ve bilirkişileri farklı aşamalarda sorguya çeker. Bu sorular bir formalite değildir; verilen yanıtlar kusur tespitini, nafaka miktarını, velayet kararını ve tazminatı doğrudan etkiler. Doğru […]
Nafaka Neye Göre Belirlenir ?
Boşanma davası sürecinde ya da boşanmanın hemen ardından en çok merak edilen sorulardan biri şudur: “Nafaka ne kadar olur?” Bu sorunun yanıtı “eşin maaşının şu kadarı” ya da “asgari ücretin yüzde şu kadarı” gibi sabit bir formülle verilemez. Nafaka miktarı her davada farklı belirlenir; hâkim tarafların ekonomik durumunu, yaşam koşullarını ve somut ihtiyaçları birlikte değerlendirerek takdir yetkisini […]
Nişanın Bozulması ve Hukuki Sonuçları Nelerdir?
Nişan bozuldu. Bazen karşılıklı anlaşarak, bazen tek taraflı bir kararla, bazen de ağır bir olayın ardından. Nişanlılık döneminde yapılan harcamalar, hediyeler, aile masrafları, belki bir konut ya da beyaz eşya alımı. Şimdi bunların ne olacağı soruluyor. “Takılar geri alınabilir mi?”, “Masraflarımı karşı taraftan talep edebilir miyim?”, “Haksız biçimde nişanı bozduysa tazminat alabilir miyim?” Bu sorular […]
Kumar ve Alkol Bağımlılığı Nedeniyle Boşanma Davası
Kumar ya da alkol bağımlılığı yaşayan bir eşle evliliği sürdürmek; hem ekonomik hem duygusal hem de hukuki açıdan son derece ağır bir yük oluşturur. Ortak birikimler harcandı, borçlar birikim, çocuklar bu ortamda büyüyor. Boşanmaya karar verdiniz ama önce şu soruların yanıtını arıyorsunuz: “Bu bağımlılık mahkemede kusur sayılır mı?”, “Delil olarak ne kullanabilirim?”, “Tazminat ve nafaka […]
Boşanmada Harç ve Masraflar Ne Kadar?
Boşanma sürecine girmeye karar verdiniz ama önce pratik bir soru var: “Bu bana ne kadara mal olur?” Bu soruyu sormak gayet meşrudur. Bütçeyi bilmeden atılan adım hem sürpriz masraflarla hem de yanlış planlamayla sonuçlanır. Boşanmada harç ve masraflar, davanın türüne, taleplerin kapsamına ve sürecin uzunluğuna göre büyük farklılık gösterir. “Sadece mahkeme harcı” diyerek başlayanlar çoğunlukla yolun […]
Boşanma Davasında İstinaf ve Temyiz Nasıl Yapılır?
Mahkeme kararı açıklandı ama beklediğiniz sonuç çıkmadı. Velayet karşı tarafa verildi, nafaka yetersiz bulundu ya da tazminat talebi reddedildi. Bu noktada çoğu kişi şunu soruyor: “İtiraz edebilir miyim, nasıl ilerlerim?” İstinaf ve temyiz yolları tam olarak bu amaca hizmet eder. Ancak bu yollara başvururken yapılan hatalar, kazanılabilecek bir davayı kaybettirebilir; süreyi gereksiz uzatabilir ya da daha önce doğmamış bir […]
Aldatılan Eş Üçüncü Kişiye Karşı Tazminat Davası Açabilir Mi?
Eşinizin sizi aldattığını öğrendiniz. Bir noktada şunu sormak kaçınılmaz oluyor: “Peki ya karşı taraf? O kişiye karşı hiçbir şey yapamaz mıyım?” Bu soru son derece meşru bir öfkenin hukuki yansımasıdır. Türk hukukunda bu sorunun yanıtı basit değildir; hem “evet mümkündür” hem de “koşullar belirleyicidir” şeklinde yanıtlanabilir. Aldatılan eşin üçüncü kişiye karşı tazminat davası açması hukuken mümkündür; ancak […]
Boşanmada Maddi Tazminat Nasıl Hesaplanır?
Boşanma davasında tazminat konuşulduğunda çoğu kişinin aklına önce manevi tazminat gelir. Oysa maddi tazminat çoğu zaman çok daha büyük bir rakama karşılık gelir ve çok daha somut bir hak kaybını önler. Yıllarca çalışmamak, kariyer fırsatlarını kaçırmak, emeklilik hakkını yitirmek — bunların ekonomik değeri vardır ve hukuk bu değeri tazminat olarak talep edilmesine olanak tanır. Ama bu talep […]
Boşanmada Araç (Araba) Üzerindeki Hak Kime Aittir?
Boşanma sürecinde mal paylaşımına gelince araç meselesi her zaman ayrı bir tartışma noktası oluşturur. “Araç benim üzerimde, benimdir” ya da “araba eşimin adına ama ben kullanıyorum, hakkım var” — bu iki yanılgı da yanlıştır. Boşanmada araç üzerindeki hak; tescil belgesi değil, aracın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğiyle belirlenir. Evlilik öncesi mi alındı, maaşla mı, miras […]
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Nedir?
Boşanma kararı kesinleştiğinde çiftlerin büyük bölümü boşanmada mal paylaşımının nasıl işleyeceğini ilk kez öğrenir. “Ev benim adıma kayıtlı, benimdir” ya da “evlilikte hiçbir şeyim olmadı, hakkım yok” gibi yaygın yanılgılar her iki tarafın da hak kaybıyla karşılaşmasına zemin hazırlar. Edinilmiş mallara katılma rejimi, 1 Ocak 2002’den itibaren Türkiye’de yasal mal rejimi olarak uygulanmaktadır. Anlaşma olmadıkça […]
Çocukla Kişisel İlişki (Görüş) Hakkı Nasıl Kullanılır?
Velayeti almadınız. Çocuğunuzla haftada bir ya da iki haftada bir görüşebiliyorsunuz. Her buluşma öncesinde telefon çalmıyor, kapıdan çocuk çıkmıyor ya da “hasta” deniyor. Kişisel ilişki hakkı kâğıt üzerinde güvence altında; pratikte ise sürekli bir mücadeleye dönüşmüş durumda. Bu tablo, boşanma sonrası ailelerde en sık yaşanan ama en az bilinen hukuki sorunların başında gelir. Hakkın varlığını bilmek yetmez […]
Babanın Velayeti Alması Mümkün Mü? Yargıtay’In Güncel Tutumu
Boşanma davasında velayeti talep eden bir babanın ilk duyduğu şey çoğu zaman şudur: “Küçük çocuklar zaten anneye verilir.” Bu cümle hem doğru hem yanlış. Doğru yanı: uygulamada küçük yaş grubunda anne lehine karar oranı yüksektir. Yanlış yanı: bu bir kural değildir. Türk hukuku velayet kararında cinsiyete dayalı otomatik bir hiyerarşi tanımaz. Belirleyici olan çocuğun üstün […]
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Mahkeme hükmetmiş, nafaka miktarı belli, taraflar boşanmış. Ama ödeme gelmiyor. İlk ay “belki gecikmedir” dersiniz, ikinci ay “bir sorun çıkmıştır” dersiniz, üçüncü ay gerçek netleşir: karşı taraf ödeme niyetinde değildir. Bu noktada pek çok kişi ne yapacağını bilmez. Hukuki sürecin nasıl işlediğini bilmeden sessiz kalmak ise hem ekonomik hem hukuki anlamda hak kaybına zemin hazırlar. Nafaka […]
İştirak Nafakası Nedir, Ne Zaman Kesilir?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra çocuğun bakım giderleri konusunda taraflar arasında en uzun soluklu anlaşmazlıkları doğuran mesele iştirak nafakasıdır. “Ne zaman kesilir?“, “Artırılabilir mi?“, “Ödemesem ne olur?” — bu sorular hem nafaka yükümlüsü baba hem de alacaklı anne tarafından sıkça sorulmaktadır. Ama asıl risk, soruların zamanında sorulmamasında yatmaktadır. Hak kaybı çoğu zaman sessizlikle başlar: ödeme yapılmaz, […]
Psikolojik Şiddet, Hakaret ve Tehdit Sebebiyle Boşanma
Fiziksel iz bırakmayan ama ruhsal hasarı çok daha derin olabilen psikolojik şiddet, hakaret ve tehdit; Türk hukukunda hem özel bir boşanma sebebi hem de güçlü bir tazminat gerekçesi oluşturabilir. Psikolojik şiddet, hakaret ve tehdit sebebiyle boşanma davası açmak isteyen kişilerin en çok zorlandığı konu, bu eylemlerin somut olarak nasıl ispat edileceğidir. İz bırakmayan şiddetin delillendirilmesi […]
Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra pek çok kadının ilk pratik adımlarından biri soyadı değişikliğidir; eski soyadına dönmek mi, evlilik soyadını korumak mı yoksa mahkemeden özel izin almak mı gerektiği sıkça merak edilen sorular arasındadır. Eski soyadına dönmek mi, evlilik soyadını korumak mı yoksa mahkemeden özel izin almak mı gerekiyor? Bu sorular boşanma sonrası dönemin en sık […]
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası
Eşinin akıl hastalığı nedeniyle evliliği sürdüremeyen kişilerin aklındaki temel soru şudur: akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açılabilir mi, bunun için hangi koşulların sağlanması gerekir? Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesi bu boşanma sebebini açıkça düzenlemektedir; ancak diğer özel boşanma sebeplerinden temel biçimde ayrışan özellikleri nedeniyle hem hukuki süreç hem de ispat aşaması özel bir dikkat gerektirmektedir. […]
Nafaka Azaltım ve Kaldırma Davası: Şartlar ve Süreç 2026
Boşanma kararının ardından nafaka yükümlülüğü hayat boyu sabit kalmak zorunda değildir. Ekonomik koşulların değişmesi, nafaka alacaklısının durumunun düzelmesi ya da yükümlünün gelirinin ciddi biçimde azalması halinde nafaka azaltım veya kaldırma davası açılabilir. Ancak bu davalar otomatik değildir; koşulların değiştiğinin somut biçimde ispat edilmesi, doğru zamanlama ve güçlü bir hukuki strateji gerektirir. Mahkemeler koşulların “önemli ölçüde” […]
Tedbir Nafakası Nedir, Nasıl Alınır?
Boşanma davası açmaya karar veren pek çok kişinin ilk pratik sorusu şudur: “Dava sonuçlanana kadar geçimimi nasıl sağlayacağım?” İşte tam bu noktada tedbir nafakası devreye girer. Dava süresince ekonomik güçlük yaşayan eşi koruma altına alan bu nafaka türü, boşanma kararı kesinleşene kadar geçim güvencesi sağlar. Ancak kritik bir ayrıntı vardır: tedbir nafakası geriye dönük olarak […]
Terk Nedeniyle Boşanma Davası
Eşinin evi terk ettiği ya da ortak yaşamdan kaçındığı bir durumda kalan tarafın aklında ilk beliren soru şudur: terk nedeniyle boşanma davası açabilir miyim, bunun için ne gerekiyor? Terk, Türk Medeni Kanunu’nun 164. maddesiyle düzenlenen özel bir boşanma sebebidir ve diğer özel sebeplerden usul açısından belirgin biçimde ayrışır: hak düşürücü bir süre öngörülmemiş olsa da […]
Evlilikte Yıpranma Payı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Evlilikte yıpranma payı, evlilik birlikteliği süresince eşlerin maddi ve manevi olarak yıpranmalarının bir karşılığıdır Türk Medeni Kanunumuz veya Borçlar Kanunumuzda ayrıca “evlilikte yıpranma payı” şeklinde bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak evlilik birlikteliğinin sona ermesinden sonra talep edilecek veya boşanma davası ile talep edilebilecek maddi ve manevi tazminat hesaplanırken eşlerin bu süreçteki yıpranma payı dikkate alınır. Evlilikte […]
Baba Çocuğun Velayetini Nasıl Alır?
Baba çocuğun velayetini nasıl alır? Gerek boşanma davası öncesinde gerekse sonrasında açılacak olan velayet değişikliği davalarında sıkça karşılaştığımız sorular arasında yer alır. Özel durumlar hariç olmak üzere boşanmada veya diğer velayet davalarında ebeveynlerin velayet konusunda birbirine karşı herhangi bir üstünlükleri yoktur. Adeta evrensel bir hukuk kuralı haline gelen “çocuğun üstün menfaati” Türk Hukuk sistemimizde de […]
Çekişmeli Boşanma Davasından Vazgeçme
Çekişmeli boşanma davasından vazgeçme halinde, boşanma davasının hiç açılmamış olduğu gibi hukuki sonuçlar doğar. Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma fark etmeksizin boşanma davasından vazgeçmek mümkündür. Ayrıca bu yasal hakkımız olan boşanma davasından vazgeçmenin cezası şeklinde de bir düzenleme yoktur. Davadan vazgeçme hukuki açıdan davadan feragat olarak tanımlanır ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 307–311. maddeleri arasında düzenlenmiştir. […]
Nafaka Ne Zaman Kesilir?
Nafaka yükümlüsü veya nafaka alacaklısı fark etmeksizin bu konuda sık karşılaştığımız sorulardan birisi de “nafaka ne zaman kesilir” sorusudur. Özellikle boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eş için ödenen yoksulluk nafakası uygulamada “süresiz nafaka” olarak kabul görmüştür. Ancak nafakanın belirli şartlar dahilinde kaldırılması yani kesilmesi mümkündür. Zaman zaman nafaka yükümlüsünü ekonomik açıdan zorlayan süresiz nafaka uygulaması […]
Kadın Nafaka Öder Mi?
Kadın nafaka öder mi? Evet, Türk Medenini Kanunumuzda kadının nafaka ödemeyeceği yönünde bir düzenleme yoktur. Türk Medeni Kanunumuzun 175. Maddesinde düzenlenmiş olan yoksulluk nafakası kadına ödenebileceği gibi, aynı zamanda koşulların oluşması halinde erkeğin de kadın eşten nafaka talebinde bulunması mümkündür. İç hukukumuzda bu konuda bir kısıtlama yapılmamıştır. Erkek Nafaka İsteyebilir Mi? Yukarıda yapmış olduğumuz ön […]
Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer? Bu sorunun yanıtı çekişmeli boşanmadan çok farklıdır: ideal koşullarda anlaşmalı boşanma tek bir duruşmayla 1–3 ay içinde tamamlanabilmektedir. Ancak “tek celse” ifadesi bazı önemli ön koşulların sağlanmasına bağlıdır. Protokol eksiklikleri, mahkeme yoğunluğu, adli tatil dönemleri ve hâkimin protokolü onaylamaması süreci 6 aya kadar uzatabilmektedir. Bu rehber; anlaşmalı boşanma sürecinin adımlarını, […]
Çekişmeli Boşanma Ne Kadar Sürer?
Boşanma kararı alan pek çok kişinin önce sorduğu soru şudur: çekişmeli boşanma ne kadar sürer? Ne yazık ki bu sorunun sabit bir yanıtı yoktur. Türkiye genelinde çekişmeli boşanma davaları ortalama 1 ila 3 yıl arasında sonuçlanmaktadır; ancak bazı davalar 4–5 yıla uzayabilmektedir. Süreci belirleyen etkenler mahkemenin iş yüküyle sınırlı değildir; delil düzeni, tarafların tutumu, bilirkişi […]
Adli Tatilde Anlaşmalı Boşanma Olur Mu?
Her yıl Temmuz ve Ağustos aylarında milyonlarca insanın merak ettiği sorulardan biri şudur: adli tatilde anlaşmalı boşanma olur mu? Doğru yanıt hem “evet” hem “hayır” içermektedir; çünkü konu, hangi mahkemenin yetkili olduğuna ve davanın niteliğine göre farklılık gösterir. Adli tatil döneminde boşanma sürecini başlatmak isteyen ya da beklemek zorunda olmadığını düşünen pek çok kişi, bu […]
Çekismeli Boşanma Davasında Nafaka ve Tazminat Ne Kadar Olur?
Çekişmeli boşanma davası açmayı ya da böyle bir davayla muhatap olmayı düşünen pek çok kişinin aklındaki ilk soru şudur: çekişmeli boşanmada nafaka ve tazminat ne kadar olur? Bu sorunun sabit bir yanıtı yoktur; miktarlar mahkemenin tarafların mali durumunu, kusur oranını ve evliliğin koşullarını değerlendirmesiyle şekillenir. Ancak bu değerlendirmeyi etkileyen kriterler, delil kalitesi ve süreç içinde […]
Özel Boşanma Sebepleri Nelerdir?
Boşanma davalarında en sık sorulan sorulardan biri özel boşanma sebepleri nelerdir sorusudur. Türk Medeni Kanunu, bazı ağır evlilik ihlallerini ayrıca düzenleyerek bu durumlarda boşanmanın özel koşullarını ve süre sınırlarını belirlemiştir. Özel boşanma sebepleri; zina, hayata kast ve pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ile akıl hastalığı olmak üzere […]