Kadın Nafaka Öder Mi?

Kadın nafaka öder mi? Evet, Türk Medenini Kanunumuzda kadının nafaka ödemeyeceği yönünde bir düzenleme yoktur. Türk Medeni Kanunumuzun 175. Maddesinde düzenlenmiş olan yoksulluk nafakası kadına ödenebileceği gibi, aynı zamanda koşulların oluşması halinde erkeğin de kadın eşten nafaka talebinde bulunması mümkündür. İç hukukumuzda bu konuda bir kısıtlama yapılmamıştır. 

Erkek Nafaka İsteyebilir Mi?

Yukarıda yapmış olduğumuz ön bilgilendirmeden de anlaşılacağı gibi boşanmada erkeğin kadından nafaka talep etmesi, kadının erkekten nafaka talep etmesi kadar yasaldır. Gerek kadının erkekten nafaka talep etmesi, gerekse erkeğin kadından nafaka talep etmesi tek başına yeterli görülmeyip nafaka yükümlülüğünün doğması için belirli şartların oluşması gerekir. 

Nafaka yükümlülüğü konusunda bir ayrım yapılmamış olması nedeniyle her iki durumda da öncelikle nafaka şartlarının oluşması gerekir. 

Türk Medeni Kanunumuzda düzenlenmiş ve bu konudaki yargı içtihatlarını dikkate alarak nafaka şartları hakkında bilgi sahibi olmamız kadının nafaka ödeyip ödemeyeceği konusunda da bilgi sahibi olmamıza yeterli olacaktır. 

Kadın Hangi Koşullarda Nafaka Öder?

Nafaka yükümlüsünün belirlenmesi için cinsiyet kavramının bir önemi yoktur. Uygulamada erkeklerin genellikle nafaka ödemiş olduğu gerçeği bu hukuki kuralı değiştirmez. Tıpkı erkeklerin nafaka ödeme koşulları oluşması halinde nafaka yükümlülüğü doğacak ise aynı şekilde bu yükümlülük kadın eş aleyhine de doğabilecektir. Genel hatları ile kadını nafaka yükümlülüğü altına sokabilecek durum ve özellikleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz. Nafakanın hangi koşullarda talep edilebileceğini daha ayrıntılı incelemek için nafaka davası şartları hakkındaki yazımızı inceleyebilirsiniz. 

Kadının nafaka yükümlülüğü Türk Medeni Kanununun çeşitli maddelerinde düzenlenmiştir. Bu maddeleri kısaca özetlemek gerekirse:

TMK Madde 175 — Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla diğer eşten yoksulluk nafakası talep edebilir. Bu düzenleme kadın veya erkek ayrımı gözetmeksizin uygulanır.

TMK Madde 176 — Nafakanın Ödeme Biçimi ve Süresi: Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde nafaka yükümlülüğü kendiliğinden sona erer. Nafaka alacaklısının evlilik dışı sürekli birlikteliği halinde ise mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir.

TMK Madde 182 — İştirak Nafakası: Velayetin kullanılması kendisine bırakılmayan eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Velayet babada ise bu yükümlülük kadın aleyhine doğabilir.

TMK Madde 183 — Nafakanın Değiştirilmesi: Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafaka miktarının artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir.

TMK Madde 184 — Nafakanın Kaldırılması: Nafaka yükümlülüğünün doğmasına esas olan koşulların ortadan kalkması halinde nafakanın kaldırılması talep edilebilir.

(Kaynak: 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu)

Boşanma Nedeniyle Erkeğin Yoksulluğa Düşmesi

Yoksulluk nafakasının temel şartı kadın veya erkek fark etmeksizin evlilik birliğinin sona ermesine bağlı olarak nafaka talebinde bulunan eşin aynı zamanda yoksulluğa düşecek olmasıdır. Nafaka yükümlüsünün belirlenmesinde yoksulluktan kasıt eşin boşanma nedeniyle yaşam standartları altında bir gelir elde etmeye başlayacak olmasıdır. Nafaka konusunda mahkemece yapılacak bir değerlendirme sonrası erkeğin yaşam standartlarının altında bir gelire sahip olacağının anlaşılması halinde kadın aleyhine nafakaya hükmedilebilir. 

Kadının Daha Kusurlu Olması Gerekir

Boşanma sonrasında nafakaya hatta maddi ve manevi tazminat ile evlilikte yıpranma tazminatına hükmedilebilmesi için öncelikle nafaka talebinde bulunan eşin tamamen kusursuz olması nihayetinde ise daha az kusurlu olması gerekir. Boşanma nedeniyle erkeğe kusur atfedilebileceği gibi aynı şekilde kadına da kusur atfedilebilmesi gayet mümkündür. Bu durumda erkek kadından daha az kusurlu veya tamamen kusursuz olması halinde kadın aleyhine nafaka yükümlülüğü doğabilecektir. Kusur durumu nafaka yükümlüsünün belirlenmesinde tek başına göz önüne alınan bir etken
olmadığından diğer koşulların da var olması nafaka yükümlülüğü ihtimalini arttıracaktır.
Boşanma davalarında kadının hangi davranışlarının kusurlu sayıldığını öğrenmek için boşanma davasında kadın nasıl haksız olur başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kadının Ekonomik Gücü Nafaka Ödemeye Elverişli Olmalıdır

Yoksulluk, iştirak veya tedbir nafakası fark etmeksizin nafaka konusunda karar verilirken en önemli kriterlerden birisi ekonomik yeterliliktir. Yukarıda belirtmiş olduğumuz kusurluluk durumu ve erkeğin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması bu durumda tek aşına yeterli değildir. Kadının da bu nafakayı ödeyebilecek ekonomik gücü sahip olması gerekir. Aynı kural sadece kadının erkeğe ödeyeceği nafakanın belirlenmesinde geçerli olmayıp aynı zamanda, erkeğin de kadına ödeyeceği nafakanın belirlenmesinde de geçerlidir. 

Kadın İştirak Nafakası Öder Mi?

Kadının yoksulluk nafakası ödemesinin önünde yasal bir engel bulunmadığı gibi kadının iştirak nafakası ödemesinin önünde de yasal bir engel yoktur. Ancak bu durumda kadının nafaka ödeme şartları kısmen değişiklik gösterir. Bunun için öncelikle velayet sahibi eşin erkek eş olması gerekir. Velayet sahibi eşin erkek olması ve diğer koşulların da oluşması halinde kadının iştirak nafakası mümkün hale gelebilecektir. 

Kadın Tedbir Nafakası Öder Mi?

Evlilik birliğinin sona ermesi amacıyla açılan boşanma davasının görülmesi sırasında, boşanma davası sonuçlanana kadar ekonomik açıdan doğabilecek zararları en aza indirmek amacıyla ödenen nafaka türü tedbir nafakasıdır. Nasıl ki kadının yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası ödemesi yasal olarak mümkün olduğu kadar kadının tedbir nafakası da ödemesi mümkündür. 

Kadın Nafaka Öderse Ne Kadar Öder?

Sık sık belirttiğimiz gibi boşanmaya bağlı olarak ödenecek nafaka veya tazminatta nafaka yükümlüsünün belirlenmesinde kadın veya erkek ayrımı yapılmaz. Aynı kurul nafaka miktarının belirlenmesinde de geçerlidir. Diğer durumlarda olduğu gibi bir takım kriterler dikkate alınarak erkek lehine nafaka miktarı belirlenir. 

Kadının Ödeyeceği Nafaka Nasıl Belirlenir?

Kadın veya erkek fark etmeksizin nafaka miktarının belirlenmesinde aşağıdaki unsurlar
dikkate alınır. Boşanma davasında nafaka ve tazminat miktarlarının nasıl hesaplandığını
merak ediyorsanız çekişmeli boşanmada nafaka ve tazminat başlıklı yazımız bu konuda kapsamlı bilgi sunmaktadır. 

• Tarafların gelir durumu
• Düşülecek yoksulluğun boyutu
• Evlilik süresi
• Eşlerin gelecekteki ekonomik beklentileri
• Kusur oranları
• Tarafların yaşları ve sağlık durumları
• Nafaka yükümlüsünün ödeme gücü
• Ülke genelindeki ekonomik koşullar

Çalışan Kadın Nafaka Öder Mi?

Erkeğin veya kadının nafaka ödeme şartları daha çok eşlerin ekonomik koşulları dikkate alınarak belirlenir. Kadının çalışıyor olması kısmen ekonomik yeterliliğe önemli bir işaret olsa da nafaka yükümlülüğü altına girebilmesi için bu durum tek başına yeterli değildir. Bununla beraber kadının tamamen kusurlu veya daha fazla kusurlu olması ve erkeğin boşanma deneniyle yoksulluğa düşecek olması kadının nafaka ödemesi için diğer önemli koşullar arasında yer alır. 

Çalışmayan Kadın Nafaka Öder Mi?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi kadının veya erkeğin sadece çalışıyor olması nafaka yükümlülüğünün doğması için yeterli değildir. Aynı zamanda çalışma sonucu elde etmiş olduğu gelirin nafaka ödemeye elverişli olması gerekir. Ancak kadının veya erkeğin çalışmıyor olması genellikle nafaka konusunda yeterli ekonomik gücü sahip olmadığı şeklinde yorumlanabilmektedir. 

Kadının Nafaka Ödemesinde Dikkate Alınan Kriterler

Kriter	Açıklama
Gelir Durumu	Tarafların maaş, kira ve diğer kazançları dikkate alınır
Mal Varlığı	Taşınır ve taşınmaz mallar nafaka miktarını etkiler
Yaşam Standardı	Evlilik süresince sürdürülen hayat seviyesi göz önünde bulundurulur
Kusur Oranı	Boşanmada daha az kusurlu olan taraf lehine değerlendirme yapılır
Çocuk Durumu	Çocuğun ihtiyaçları nafaka miktarını doğrudan etkiler
Sağlık ve Yaş	Çalışma gücünü etkileyen faktörler dikkate alınır
Ekonomik Koşullar	Enflasyon ve ülke şartları göz önüne alınır

Kadın Nafaka Ödemezse Ne Olur?

Mahkeme tarafından nafakaya hükmedilmesinden sonra kadın nafaka yükümlülüğünü yerine getirmezse erkek eş yasal haklarını kullanabilir. Nafaka yükümlülüğünün ihlali halinde başvurulabilecek hukuki yollar şunlardır:

1. İlamlı İcra Takibi Mahkemece hükmedilen nafaka ilam niteliği taşıdığından nafakanın ödenmemesi halinde erkek eş ilamlı icra takibi başlatabilir. İcra takibi ile kadının banka hesaplarına, maaşına veya mal varlığına haciz konulabilir.

2. Tazyik Hapsi İİK Madde 344 uyarınca nafaka yükümlülüğünü yerine getirmeyen eş hakkında nafaka alacaklısının talebi ile tazyik hapsi kararı verilebilir. Tazyik hapsi süresi her bir nafaka borcu için 3 ayı geçemez.

3. Maaşa Haciz Nafaka borcunun ödenmemesi halinde nafaka alacaklısı kadının işverenine haciz ihbarnamesi göndererek maaşının bir kısmının doğrudan kendisine ödenmesini talep edebilir.

Nafaka Borcunda Zamanaşımı: Nafaka alacakları 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre içinde birikmiş nafaka borçlarının tamamı icra yoluyla tahsil edilebilir.

⚠️ Nafaka yükümlülüğünü yerine getirmeyen kadın hakkında icra takibi ve tazyik hapsi dahil ciddi hukuki yaptırımlar uygulanabilir. Bu süreçte bir aile hukuku avukatından destek almanız önerilir.

(Kaynak: İcra ve İflas Kanunu Madde 344, Türk Medeni Kanunu)

Kadın Aleyhine Hükmedilen Nafaka Nasıl Kaldırılır?

Mahkeme tarafından kadın aleyhine hükmedilen nafaka bazı koşulların oluşması halinde kaldırılabilir veya azaltılabilir. Nafakanın kaldırılması için nafaka yükümlüsü kadının dava açması gerekir.

Nafakanın Kaldırılma Koşulları (TMK Madde 176):

1. Nafaka Alacaklısının Yeniden Evlenmesi Erkek eşin boşanma sonrasında başka biriyle evlenmesi halinde kadının ödediği yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer. Bu durumda ayrıca dava açılmasına gerek yoktur.

2. Nafaka Alacaklısının Evlilik Dışı Birlikteliği Erkek eşin başkasıyla evli olmaksızın sürekli birliktelik yaşaması halinde nafakanın kaldırılması talep edilebilir.

3. Koşulların Değişmesi Erkeğin ekonomik durumunun önemli ölçüde iyileşmesi veya kadının ekonomik durumunun kötüleşmesi halinde nafakanın azaltılması ya da tamamen kaldırılması talep edilebilir.

4. Nafaka Alacaklısının Ölümü Erkek eşin vefatı halinde nafaka yükümlülüğü kendiliğinden sona erer.

Nafakanın Kaldırılması Davası:

💡 Nafakanın kaldırılması için koşulların değiştiğinin somut delillerle ispat edilmesi gerekir. Bu nedenle dava sürecinde bir aile hukuku avukatından destek almanız hak kaybını önler.

(Kaynak: Türk Medeni Kanunu, Madde 176, 183, 184)

Kadının Nafaka Ödemesine İlişkin Yargıtay Kararları

Kadının nafaka ödemesine ilişkin Yargıtay içtihatları nafaka yükümlülüğünün belirlenmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Yargıtay kararları ışığında kadının nafaka yükümlüsü olup olmayacağı değerlendirilirken şu kriterler esas alınmaktadır:

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Kusur ve Yoksulluk İlişkisi:

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre nafaka yükümlülüğünün doğabilmesi için yalnızca nafaka talebinde bulunan eşin yoksulluğa düşeceğinin ispatlanması yeterli değildir. Aynı zamanda nafaka talebinde bulunan eşin tamamen kusursuz ya da daha az kusurlu olduğunun mahkemece tespit edilmesi zorunludur. Bu kural kadın veya erkek fark etmeksizin uygulanır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Ekonomik Güç Şartı:

Yargıtay’a göre nafaka yükümlüsünün ekonomik gücünün nafaka ödemeye elverişli olup olmadığı mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Kadının gelir durumu, mal varlığı ve çalışma kapasitesi nafaka miktarının belirlenmesinde birlikte değerlendirilir. Kadının mevcut gelirinin nafaka ödemeye yetmeyeceğinin anlaşılması halinde nafakaya hükmedilmeyebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Çalışmayan Erkek:

Yargıtay kararlarında erkeğin çalışmıyor olması tek başına yoksulluğun kanıtı olarak kabul edilmemektedir. Erkeğin çalışma kapasitesine sahip olup olmadığı, çalışmamasının haklı bir nedene dayanıp dayanmadığı mahkemece araştırılır. Çalışma kapasitesine sahip olduğu halde çalışmayı tercih etmeyen erkek lehine nafakaya hükmedilmeyebilir.

⚠️ Nafaka davaları somut olayın koşullarına göre farklılık gösterir. Yargıtay kararları yol gösterici nitelikte olmakla birlikte her dava kendi özgün koşullarında değerlendirilir. Bu nedenle davanızı bir aile hukuku avukatı ile yürütmeniz tavsiye edilir.

(Kaynak: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihatları, Türk Medeni Kanunu)

SIK SORULAN SORULAR

Kadın Hangi Hallerde Nafaka Ödemez?

Kadın veya erkek fark etmeksizin nafaka yükümlülüğü için gerekli koşulların oluşmaması halinde mahkemece nafakaya hükmedilmez. Genellikle tarafların ekonomik koşulları, nafaka talebinde bulunan eşin yoksulluğa düşecek olması ve nafaka talebinde bulunan eşin tamamen kusursuz veya daha az kusurlu olması nafaka yükümlülüğü için aranan temel şartlardır. Bu şartların tümü bir arada bulunmadığı sürece kadın aleyhine nafakaya hükmedilmez.

Kadının Nafaka Yükümlülüğü Ne Zaman Sona Erer?

Nafaka yükümlülüğünün doğması için aranan koşulların sonradan ortadan kalkması halinde nafakanın sona ermesi mümkündür. Bu konuda öncelikle nafakanın kaldırılması davası açılması gerekir. Mahkemece nafaka şartlarının ortadan kaldığı yönünde kanaat getirilmesi halinde nafakanın kaldırılmasına karar verilebilir. 

Erkek Çalışmıyorsa Nafaka Alabilir Mi?

Erkeğin çalışmıyor olması yoksulluğa işaret olabilmektedir. Ancak bu durum nafakaya alabilmesi için yeterli değildir. Aynı zamanda boşanma nedeniyle kusursuz veya daha az kusurlu olması gerekir. Bununla beraber nafaka talebinde bulunulan kadın eşin nafakayı ödeme gücü bulunması gerektiğidir. 

Kadın Nafaka Ödemesi İçin Gelire Ne Kadar Olmalı?

Nafaka yükümlülüğünün doğması için genel geçerli bir gelir miktarı belirlenmemiştir. Bu konudaki genel kriter nafaka talebinde bulunan eşin düşeceği yoksulluk ile nafaka talebinde ödemesi istenen eşin bu konudaki ödeme gücünün var olup olmadığıdır.