Boşanmada ev kime kalır sorusunun tek bir cevabı yoktur. Ev, boşanmayla birlikte kendiliğinden çocukla kalan eşe ya da davayı kazanan tarafa geçmez. Kural olarak ev, tapuda kimin adına kayıtlıysa onda kalır; diğer eşin hakkı çoğu durumda evin kendisi üzerinde değil, evin değerinden doğan bir para alacağı şeklindedir. Evin evlilikten önce mi sonra mı alındığı, hangi parayla ödendiği, tapuda tek eş mi iki eş mi göründüğü ve kredili ev ise kredinin ne kadarının ödendiği sonucu doğrudan değiştirir.
Bu yazıda evlilikte alınan ev, kredili ev paylaşımı, tapu iki eş adına olan ev ve boşanma davası sürerken evde oturma gibi konuları Türk Medeni Kanunu hükümleri ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde açıklıyoruz.
İçindekiler
ToggleKısa Cevap: Hangi Durumda Ev Kime Kalır?
| Durum | Ev kime kalır? | Diğer eşin olası hakkı |
|---|---|---|
| Ev evlilik birliği içinde (1 Ocak 2002 sonrası) alınmış, tapu tek eş adına | Tapu sahibi eşte kalır | Katılma alacağı ve/veya değer artış payı (para alacağı) |
| Ev evlenmeden önce alınmış ya da miras/bağış yoluyla edinilmiş | Sahibinin kişisel malıdır, sahibinde kalır | Evliliğe katkı varsa değer artış payı veya denkleştirme alacağı gündeme gelebilir |
| Tapu iki eş adına paylı | Her eş kendi payının sahibidir | Üstün yararı ispatlayan eş, karşı payın değerini ödeyerek evin tamamını isteyebilir; aksi hâlde ortaklığın giderilmesi yoluna gidilebilir |
| Ev kredili alınmış, kredi boşanma davası açıldığında sürüyor | Tapu sahibinde kalır | Ödenmemiş kredi oranı düşüldükten sonra kalan değer üzerinden alacak hesaplanır |
| Anlaşmalı boşanmada protokolde ev paylaşımı kararlaştırılmış | Protokolde kararlaştırılan eşe | Protokoldeki şartlar (devir, ödeme, kredi üstlenme) uygulanır |
Tablo genel bir çerçevedir. Her dosyada evin edinme tarihi, ödeme kaynakları ve kredi kayıtları ayrı ayrı incelenir.
Evin Hangi Mal Grubuna Girdiği Nasıl Belirlenir?
Türk Medeni Kanunu’na göre 1 Ocak 2002’den itibaren eşler arasında, aksi sözleşmeyle kararlaştırılmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Bu rejimde eşlerin malları iki gruba ayrılır: edinilmiş mallar ve kişisel mallar. Evin hangi gruba girdiği, boşanmada kime ne düşeceğini belirleyen ilk adımdır. Rejimin ayrıntıları için edinilmiş mallara katılma rejimi yazımıza bakabilirsiniz.
Evlilik içinde karşılığı ödenerek alınan ev
Evlilik birliği içinde, eşlerden birinin çalışma geliri ya da edinilmiş malların gelirleriyle alınan ev kural olarak edinilmiş maldır (TMK m.219). Kanun ayrıca bir eşin bütün mallarının, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılacağını düzenler (TMK m.222). Bu nedenle evin kişisel mal olduğunu iddia eden eş, bunu belgeyle ispat etmek durumundadır.
Evlilikten önce alınan, miras veya bağışla gelen ev
Evlenmeden önce edinilen ya da evlilik sırasında miras veya karşılıksız kazandırma (bağış) yoluyla gelen ev, sahibinin kişisel malıdır (TMK m.220). Kişisel mal paylaşıma girmez. Ancak bu evin borcu evlilik sırasında edinilmiş mallardan, örneğin maaştan ödenmişse ya da diğer eş evin alınmasına veya iyileştirilmesine katkıda bulunmuşsa, tasfiyede denkleştirme ya da değer artış payı talepleri gündeme gelebilir (TMK m.227 ve m.230).
Mal rejimi hangi tarihte sona erer?
Boşanma hâlinde mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiş sayılır (TMK m.225/2). Bu tarihten sonra alınan mallar ve ödenen taksitler kural olarak tasfiyeye dahil edilmez. Malların değeri ise tasfiye anındaki sürüm (piyasa) değerine göre hesaplanır (TMK m.235); uygulamada bu değer, karar tarihine en yakın tarihte yapılan bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
2002 öncesi evlilik döneminde alınan evler
1 Ocak 2002’den önceki evlilik dönemi için mal ayrılığı rejimi uygulanır. Bu dönemde bir eşin adına alınan eve diğer eşin parasal katkısı varsa, Yargıtay uygulamasında bu katkı oranında katkı payı alacağı talep edilebilmektedir. Evlilik 2002 öncesinde başlamış ve ev bu tarihten önce alınmışsa, dönemlere göre ayrı hesap yapılması gerekir.
Evlilikte Alınan Ev: Tapu Değişmez, Diğer Eşe Para Alacağı Doğar
Uygulamada en sık yaşanan yanılgı, evlilikte alınan evin boşanmada ikiye bölüneceği ya da tapunun yarısının diğer eşe geçeceği düşüncesidir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde diğer eşin hakkı ayni bir hak değil, alacak hakkıdır. Yani tapu sahibi değişmez; tapuda adı olmayan eş, mahkeme kararıyla belirlenen tutarı para olarak talep eder.
Bu hesapta her eşin artık değeri bulunur; artık değer, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ait borçlar çıkarıldıktan sonra kalan tutardır. Her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m.236). Evin bu hesaptaki yeri, evin piyasa değeri, varsa kalan kredi borcu ve ödemelerin hangi kaynaktan yapıldığı belirlenerek ortaya çıkar. Davanın işleyişi için mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı davası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Tapu İki Eş Adına İse Ev Kime Kalır?
Ev tapuda iki eş adına paylı mülkiyet olarak kayıtlıysa, her eş kendi payının maliki olmaya devam eder. Boşanma tek başına bu payları değiştirmez. Bu durumda iki ihtimal öne çıkar:
- Üstün yarar talebi: Mal rejiminin tasfiyesi sırasında eşlerden biri, paylı mülkiyetteki ev üzerinde üstün yararı olduğunu ispat ederek, diğer eşin payının değerini ödemek şartıyla evin tamamının kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.226/2). Üstün yarar; evde çocuklarla birlikte yaşanması, evin işyeriyle bağlantısı gibi somut durumlara göre değerlendirilir.
- Ortaklığın giderilmesi: Taraflar anlaşamazsa ve üstün yarar talebi yoksa ya da kabul edilmezse, paylı mülkiyetin sona erdirilmesi için ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılabilir. Bu davada ev çoğunlukla satış yoluyla paraya çevrilir ve bedel paylar oranında dağıtılır.
Kredili Ev Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Kredili evlerde temel soru şudur: Mal rejimi sona erdiğinde (boşanma davasının açıldığı tarihte) kredinin ne kadarı ödenmişti, ne kadarı hâlâ ödenecekti? Dava tarihine kadar ödenen taksitler evlilik birliği içinde yapılmış ödeme olarak hesaba girer. Dava tarihinden sonra ödenecek taksitler ise evi elinde tutan eşin üstlendiği bir borç olarak değerlendirilir ve evin değerinden düşülür.
Yargıtay’ın kredili ev hesaplama yöntemi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 15.02.2024 tarihli, 2023/531 Esas, 2024/892 Karar sayılı kararında, kredi borcu mal rejiminin sona ermesinden sonra da devam eden evlerde izlenecek yöntem şu şekilde açıklanmıştır:
- Evin satın alma bedeli, bu bedelin kredi ile ödenen kısmı ve peşinat gibi diğer kaynaklardan ödenen kısmı ayrı ayrı tespit edilir.
- Mal rejiminin sona erdiği tarihte ödenmemiş (vadesi gelmemiş) kredi miktarının toplam krediye oranı bulunur.
- Bu oranın satın alma bedeli içindeki karşılığı belirlenir; bu karşılığın evin karar tarihine en yakın sürüm (piyasa) değerine oranlanmasıyla mal rejiminin sona ermesinden sonra kalan borcun güncel karşılığı hesaplanır.
- Bu borç evin piyasa değerinden düşülür; kalan tutar, değer artış payı ve artık değer hesabında kullanılır.
Aynı kararda, peşinatın aksi ispatlanmadıkça edinilmiş mallardan ödendiğinin kabul edileceği de vurgulanmıştır. Bu nedenle peşinatın kişisel bir kaynaktan (örneğin evlilik öncesi birikim, miras ya da kişisel bir malın satışı) ödendiğini ileri süren eşin bunu banka kayıtları ve belgelerle ispat etmesi gerekir.
Kredi taksitlerinin dava tarihinden sonra kim tarafından ödendiği ve ortak borçların nasıl dağıldığı konusunda daha ayrıntılı bilgi için boşanmada kredi borcu ve ortak borçlar yazımıza bakabilirsiniz.
Banka karşısında kredi borcu kimde kalır?
Boşanma kararı ya da mal paylaşımı hesabı, bankayla yapılan kredi sözleşmesini değiştirmez. Banka karşısında borçlu, sözleşmeyi imzalayan kişidir; eşler kredide birlikte borçlu ya da kefil ise her biri sözleşmedeki sıfatına göre sorumluluğunu sürdürür. Eşler arasındaki iç paylaşım ise mal rejiminin tasfiyesinde ya da anlaşmalı boşanma protokolünde ayrıca düzenlenir.
Peşinat kişisel maldan ödendiyse
Evin bir kısmı kişisel maldan, bir kısmı edinilmiş maldan karşılanmışsa ev iki kaynağa birden dayanır. Bu durumda kişisel maldan katkı yapan eş, tasfiyede bu katkının evin değerindeki karşılığını talep edebilir. Düğünde takılan ziynetlerin bozdurularak peşinata katılması gibi durumlarda da katkının kaynağı ve miktarı belgelerle ortaya konulmalıdır.
Boşanma Davası Sürerken Evde Kim Oturur?
Boşanma davası açıldığında hâkim, dava süresince gerekli olan ve özellikle eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Bu kapsamda, dava sürerken aile konutunun eşlerden birinin ve çocukların kullanımına bırakılmasına karar verilebilir. Bu karar mülkiyeti değiştirmez; yalnızca dava süresince evin kullanımını düzenler.
Velayetin bir eşe verilmesi de evin o eşe kalacağı anlamına gelmez. Boşanma kesinleştikten sonra evin kullanımı, mülkiyet durumuna ve mal rejiminin tasfiyesinin sonucuna göre belirlenir.
Dava Sürerken Ev Satılırsa Ne Olur?
Evlilik devam ederken aile konutu olarak kullanılan ev, tapu sahibi eş tarafından diğer eşin açık rızası olmadan devredilemez ve aile konutu üzerindeki haklar sınırlanamaz (TMK m.194). Tapu kütüğüne konulacak şerh, üçüncü kişilere karşı da koruma sağlar. Şerhin nasıl konulacağı aile konutu şerhi yazımızda anlatılmıştır.
Bunun yanında mahkemeden tedbir talep edilebilir. Hâkim, ailenin ekonomik varlığının korunması için zorunlu olduğu ölçüde, bir eşin belirli mallar üzerindeki tasarrufunun ancak diğer eşin rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir ve bu kısıtlama taşınmazlarda tapu kütüğüne şerh edilir (TMK m.199). Ayrıca mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler, tasfiyede edinilmiş mallara eklenecek değerler arasında hesaba katılır (TMK m.229). Bu konudaki Yargıtay uygulaması için boşanmadan önce satılan ev ve araba yazımıza bakabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmada Ev Kime Kalır?
Anlaşmalı boşanmada eşler, evin kime kalacağını, diğer eşe ödenecek bedeli ve kalan kredi borcunu kimin üstleneceğini boşanma protokolünde serbestçe kararlaştırabilir. Hâkim protokolü uygun bulursa, evin kime kalacağı da bu protokole göre belirlenir. Protokolde tapu devrinin ne zaman ve nasıl yapılacağı, kredi taksitlerinin ödenmesi ve bankaya karşı borçluluk durumu açıkça yazılmalıdır; belirsiz ifadeler sonradan yeni uyuşmazlıklara yol açabilir. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Ev İçin Dava Ne Zaman ve Nerede Açılır?
- Görevli mahkeme: Mal rejiminin tasfiyesinden doğan davalara aile mahkemesi bakar; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.
- Dava zamanı: Mal rejiminin tasfiyesi davası boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak tasfiye davası, boşanma kararının kesinleşmesi beklenerek bekletici mesele yapılır. Boşanma kesinleştikten sonra da ayrı dava açılabilir.
- Zamanaşımı: Yargıtay uygulamasında mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar için, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.
Dava süresine etki eden etkenler için mal paylaşımı davası ne kadar sürer yazımıza, çekişmeli süreçteki işleyiş için çekişmeli boşanmada mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Ev Paylaşımında Hazırlanması Gereken Belgeler
- Tapu kaydı ve evin edinme tarihini gösteren belgeler
- Satış sözleşmesi ve satış bedelini gösteren kayıtlar
- Konut kredisi sözleşmesi, ödeme planı ve dava tarihindeki kalan borcu gösteren banka yazısı
- Peşinatın hangi hesaptan ve hangi kaynaktan ödendiğini gösteren banka dekontları
- Kişisel mal iddiası varsa miras, bağış ya da evlilik öncesi birikime ilişkin belgeler
- Evde yapılan tadilat ve iyileştirmelere ilişkin fatura ve ödeme kayıtları
Sık Sorulan Sorular
Boşanmada ev çocukla kalan eşe mi verilir?
Hayır. Velayet ile evin mülkiyeti ayrı konulardır. Dava süresince hâkim, geçici önlem olarak evin çocuklarla birlikte bir eşin kullanımına bırakılmasına karar verebilir; ancak bu karar tapuyu değiştirmez. Paylı mülkiyetteki evlerde ise çocuklarla birlikte evde yaşamak, üstün yarar değerlendirmesinde dikkate alınabilecek durumlardan biridir.
Ev eşimin adına, ben hiç para ödemedim; yine de hak sahibi olur muyum?
Ev evlilik birliği içinde edinilmiş mallarla alınmışsa, tapuda adınız olmasa ve doğrudan ödeme yapmamış olsanız da katılma alacağı talep edebilirsiniz. Edinilmiş mallara katılma rejiminde alacak hakkı, ödemeyi kimin yaptığına değil, evin edinilmiş mal olup olmadığına göre belirlenir.
Ev evlenmeden önce alındı ama kredisi evlilikte ödendi; ne olur?
Ev kişisel mal olarak sahibinde kalır. Ancak evlilik süresince ödenen taksitler edinilmiş mallardan karşılandıysa, tasfiyede bu ödemeler için denkleştirme yapılması ve diğer eşin bu kısım üzerinden alacak talep etmesi mümkündür. Hesap, ödeme kayıtlarına göre yapılır.
Kredisi bitmemiş ev boşanmada satılmak zorunda mı?
Hayır. Kredi devam ediyor olsa bile ev tapu sahibinde kalabilir. Mal paylaşımı hesabında kalan kredi borcu evin değerinden düşülür. Ev paylı mülkiyetteyse ve taraflar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi yoluyla satış gündeme gelebilir.
Boşanma davası açıldıktan sonra ödenen taksitler hesaba girer mi?
Mal rejimi dava tarihinde sona erdiği için, dava tarihinden sonra ödenen taksitler kural olarak edinilmiş mallardan yapılmış ödeme sayılmaz. Bu taksitlere karşılık gelen kısım, evi elinde tutan eşin borcu olarak değerlendirilir ve Yargıtay’ın oranlama yöntemiyle hesaba yansıtılır.
Hukuki Dayanaklar ve Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169, 194, 199, 202, 219, 220, 222, 225, 226, 227, 229, 230, 235, 236 – Mevzuat Bilgi Sistemi
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 15.02.2024 tarihli, 2023/531 Esas, 2024/892 Karar sayılı kararı (kredili taşınmazlarda oranlama yöntemi)
Evin edinme tarihi, kredi durumu ve ödeme kaynakları her dosyada farklı olduğu için hak kaybı yaşamamak adına sürecin başında hukuki destek almak faydalı olur. Bursa’da mal paylaşımı ve ev paylaşımı konusunda bir Bursa boşanma hukuku avukatı ile görüşerek dosyanıza özel değerlendirme alabilirsiniz.

Avukat Ataol Ertuğrul Gürlek, Bursa’da boşanma ve aile hukuku alanında hukuki danışmanlık ve dava vekilliği hizmeti sunmaktadır. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları başta olmak üzere; velayet, nafaka, mal paylaşımı ve maddi–manevi tazminat uyuşmazlıklarında müvekkillerine profesyonel destek sağlamaktadır.
Uygulamada edindiği dosya bazlı tecrübe, güncel mevzuat bilgisi ve Yargıtay kararları ışığında geliştirdiği stratejik yaklaşımıyla her davayı somut olayın özelliklerine göre ele almaktadır. Süreç boyunca şeffaf iletişim, hukuki öngörülebilirlik ve sonuç odaklı çalışma prensibi ile hareket etmektedir.