Ana içeriğe atla

Gürlek Hukuk Bürosu

Nafaka Ne Zaman Kesilir?

Nafaka Ne Zaman Kesilir?

Nafaka yükümlüsü veya nafaka alacaklısı fark etmeksizin bu konuda sık karşılaştığımız sorulardan birisi de “nafaka ne zaman kesilir” sorusudur. Özellikle boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eş için ödenen yoksulluk nafakası uygulamada “süresiz nafaka” olarak kabul görmüştür. Ancak nafakanın belirli şartlar dahilinde kaldırılması yani kesilmesi mümkündür. 

Zaman zaman nafaka yükümlüsünü ekonomik açıdan zorlayan süresiz nafaka uygulaması iç hukukumuzda sık sık tartışma konusu olmaktadır. Nafakanın kesilmesine sebebiyet veren durumlar Türk Medeni Kanunumuzun 176. Maddesinde düzenlenmiştir. 

Türk Medeni Kanunumuzda düzenlenmiş yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve tedbir nafakasının ne zaman ve hangi şartlar dahilinde kesileceği kısmen farklılık gösterir. Bu nedenle nafaka türlerini dikkate alarak konunun incelenmesi daha yararlı olacaktır. Dilerseniz uygulamada sık karşılaşılan yoksulluk nafakası ne zaman kesilir? Sorusuna cevap vererek yazımıza başlayalım. Devamında ise; Kadına nafaka kaç yıl ödenir? Çocuğa nafaka kaç yıl ödenir ve nafaka alan kadın evlenirse nafaka kesilir mi? Gibi sık sorulan sorulara hukuki açıdan cevaplar bulabilirsiniz. 

Süresiz Nafakada Güncel Durum (2026)

Uygulamada “süresiz nafaka” olarak bilinen yoksulluk nafakası uzun süredir
tartışma konusudur. Adalet Bakanlığı tarafından zaman zaman gündeme gelen
“evlilik süresine bağlı sınırlı nafaka modeli” henüz yasalaşmamıştır.
2026 yılı itibarıyla Türk Medeni Kanunu’nun 175 ve 176. maddeleri yürürlüktedir
ve yoksulluk nafakası belirli koşullar dahilinde kaldırılmadıkça süresiz olarak
devam eder.

Bu nedenle nafakanın kesilmesini isteyen tarafın mevcut hukuki yolları
kullanarak dava açması, koşulların değiştiğini mahkemede ispat etmesi
gerekmektedir.

Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Kesilir?

Boşanma davası sırasında veya sonradan açılan nafaka davaları sonunda hükmedilen nafakanın ne zaman kesileceği konusunda bir kısıtlama dahilinde karar verilememektedir. Ancak nafakanın ne zaman kesileceği veya kaldırılacağı konusunda gerekli düzenlemeler TMK 176 ve devamı maddelerinde sıralanmıştır. Genel hatları ile yoksulluk nafakasının kesilmesine (kaldırılmasına) neden olabilecek durumlar ile özelliklerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz. 

Nafaka Kesilmesine İlişkin Yargıtay Kararları

Asgari ücretle çalışmak nafakayı kesmez: Yargıtay 2. Hukuk
Dairesi yerleşik içtihadına göre nafaka alacaklısının asgari ücretle işe başlaması
tek başına yoksulluğun ortadan kalktığını kanıtlamaz; nafakanın kaldırılması için
gelirin asgari geçim düzeyinin üzerine çıkmış olması gerekir.

Nafakanın kaldırılması davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilir:
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2023/9912 E. 2024/339 K. sayılı kararına göre
nafakanın kaldırılması, azaltılması veya artırılması talepleri, dava tarihindeki
koşullara göre değerlendirilir.

Fiili birliktelik kendiliğinden kesmez, dava gerekir:
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2014/4572 E. sayılı kararında nafaka
alacaklısının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, nafakanın
mahkeme kararıyla kaldırılmasını gerektiren bir sebep olduğu; bu durumun
nafakayı kendiliğinden sona erdirmeyeceği vurgulanmıştır.

Çalışma kapasitesi olan ancak çalışmayan eşe nafaka verilmez:
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre çalışma kapasitesine sahip olduğu
halde çalışmayı tercih eden nafaka alacaklısı lehine yoksulluk nafakasına
hükmedilmeyebilir.

Nafaka Alan Kadın Evlenirse Nafaka Kesilir Mi?

Evet, nafaka alacaklısı kadının yeniden evlenmesi nafakasının kesilmesine yani kaldırılmasına sebebiyet verecek sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durumda nafaka yükümlüsünün, nafaka alacaklısının evlenip evlenmediğinin tespiti sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum açılacak olan nafakanın kaldırılması davası, yasal yollardan temin edilecek nüfus kayıt örneği veya sosyal çevre aracılığı ile öğrenilmesi mümkündür. 

Ayrıca nafaka alacaklısı kadının yeniden evlenmesi halinde bu durumu nafaka yükümlüsüne bildirerek nafaka ödenmesinin sonlandırılması gerektiğini bildirmesinde yarar vardır. Zira yeniden evliliğe rağmen alınmaya devam edin nafaka, evlilik tarihinden sonra sebepsiz zenginleşmeye neden olabilecektir. Bu durum daha sonra nafaka yükümlüsü lehine davaya veya icra takibine konu olabilecektir. 

Nafaka Alacaklısının Fiilen Evli Gibi Yaşaması

Nafakanın kesilmesine sebebiyet veren ve uygulamada sık karşılaşılan bir başka durum ise nafaka alacaklısı kadının resmi nikah olmaksızın evli gibi bir başkası ile ortak yaşam sürmesidir. Bu durumun tespiti diğer hallere göre daha zor olsa da; Tanık beyanı, kolluk kuvveti araştırması veya kira sözleşmesi gibi belgeler ile yargı mercileri önünde kanıtlanabilecektir. 

Taraflardan Herhangi Birisinin Ölümü Halinde Nafaka Kesilir

Nafaka alacaklısı veya nafaka yükümlüsü fark etmeksizin taraflardan herhangi birisinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden kesilir Nafaka alacağı hakkı veya nafaka yükümlülüğü mirasçılara geçemez. 

Yoksulluğun Ortadan Kalkması Halinde Nafaka Kesilir

Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi yoksulluk nafakası boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin ekonomik dengenin korunması amacıyla ödenir. Bu yoksulluğun ortadan kalkması nafakanın kesilmesine imkan tanır. 

Nafaka alacaklısının bu durumun son bulduğu ancak açılacak olan nafaka iptali ile mahkemece yapılacak araştırma sonrasında tespit edilir. Yoksulluğun ortadan kalktığına kesin emareler konusunda bir düzenleme yapılmamıştır. Ancak nafaka iptali şeklinde açılan davalarda yerleşik içtihatlar genellikle aşağıdaki durumların bir veya bir kaçının varlığının bulunmasını nafakanın kesilmesine yani kaldırılmasına çoğu zaman yeterli olarak görmektedir. 

  • Nafaka alacaklısının düzenli ve yeterli bir gelir elde etmeye başlamış olması
  • Mal varlığındaki artış
  • Ticari kazanç gelirleri
  • Kira veya faiz gelirlerindeki artış
  • Miras veya bağışlama yoluyla önemli bir gelir elde etmesi

Önemli Not: Sıralamış olduğumuz bu durumlar nafaka alacaklısının gelirinde olumlu yönde değişiklikler olduğuna önemli işaretlerdir. Ancak nafakanın kesilmesi için yine bu durumların varlığı yeterli olmayıp bu olumlu değişikliklerin asgari geçim düzeyinin üzerinde olması gerekir. 

Haysiyetsiz Hayat Sürme Halinde Nafaka Kesilir

Türk Medeni Kanunumuzda düzenlenmiş ve yoksulluk nafakasının kesilmesine sebebiyet veren bir başka durum ise nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürmeye başlamasıdır. Haysiyetsiz hayat sürme ayrıca bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiş olmasına karşın bu hayat tarzının tam olarak tanımı yapılmamıştır. Daha çok yerel mahkemeler ile yüksek yargı organları tarafından haysiyetsiz hayat sürme genel ahlaka aykırı davranışlar ile kıyaslanmaktadır. Genel geçerli kurallar olmasa da aşağıdaki durumlar haysiyetsiz hayat sürmeye birer işarettir. 

  • Uyuşturucu madde kullanılması
  • Alkol bağımlığı
  • Suç gelirlerinin elde edilmesi
  • Genel ahlaka aykırı davranışlar
  • Gece hayatına düşkünlük
  • Fuhuş
  • Suç işlemeyi alışkanlık haline getirme

Nafaka Alacaklısının Çalışmaya Başlaması ve Nafakanın Kesilmesi

Nafaka alacaklısının çalışmaya başlaması Türk Medeni Kanunumuzda ayrıca nafakanın kesilmesi yani kaldırılmasını gerektirecek bir durum olarak düzenlenmemiştir. Ancak TMK 176. Maddesinde düzenlenmiş olan tarafların mali durumlarının değişikliği olarak kabul edilmektedir. Zira nafaka alacaklısının çalışmaya başlaması bu konuda önemli bir delil olarak kabul edilmektedir. 

Nafaka Ödemekte Zorlanma

Nafaka yükümlülüğünün ve nafaka miktarının belirlenmesinde önemli kriterlerden birisi de ilgilinin ödeme gücüdür. Daha önce yeterli ödeme gücüne sahip olmasına bağlı olarak nafaka yükümlülüğü altına giren kişinin daha sonra ciddi ekonomik zorluklar içerisine girmesi ve gelirinin önemli ölçüde azalması veya işsiz kalması gibi durumlar nafakanın kaldırılmasına veya azaltılmasına haklı bir sebep olarak görülmektedir. Ancak bu durumun açılacak olan nafaka iptali davasında yargı mercileri önünde kanıtlanması gerekir. 

Nafaka yükümlüsünün ekonomik gücündeki bu olumsuz gelişmeler nafakanın kendiliğinden kesilmesine sebebiyet veren bir durum değildir. Bu nedenle bu olumsuz ekonomik değişiklikler sonrası nafaka yükümlüsünün nafakanın iptali davası açması gerekmektedir. Boşanma sürecinde nafaka ve tazminat miktarlarının nasıl belirlendiğini öğrenmek için çekişmeli boşanmada nafaka ve tazminat başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. 

“TMK md. 176; İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.”

Nafaka İptali ile Nafaka Kaldırılması Arasındaki Fark

Uygulamada zaman zaman karıştırılan bu iki kavram farklı hukuki sonuçlar
doğurur.

Nafaka iptali, nafakanın tamamen ve geriye dönük olarak
sona erdirilmesini ifade eder. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi gibi
kendiliğinden sona erme hallerinde nafakanın iptali için ayrıca dava
açılmasına gerek yoktur.

Nafakanın kaldırılması ise koşulların değişmesine bağlı
olarak mahkeme kararıyla nafakanın ileriye dönük olarak sona erdirilmesidir.
Yoksulluğun ortadan kalkması, haysiyetsiz hayat sürme veya fiili birliktelik
gibi durumlarda nafaka yükümlüsünün dava açarak bu değişikliği mahkemede
ispat etmesi gerekir. Mahkeme kararı, dava tarihinden itibaren hüküm ifade
eder; geriye dönük etki doğurmaz.

Nafakanın Kaldırılması Davası

Türk Medeni Kanunumuzun 176. Maddesinden de anlaşılacağı üzere nafaka
kaldırılması için önce nafaka yükümlülüğünün hangi koşullarda doğduğunu bilmek gerekir. Nafaka davası şartları hakkında detaylı bilgiye ilgili yazımızdan ulaşabilirsiniz. 

  • Yeniden evlenmesi
  • Tarafların ölümü

Halinde nafaka yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kalkar. Ancak nafaka alacaklısının;

  • Evlenme olmaksızın evli gibi yaşaması
  • Yoksulluğunun ortadan kalması
  • Haysiyetsiz hayat sürmesi

Gibi durumlarda nafakanın ancak mahkeme kararı ile kaldırılması mümkündür. Bu durumda nafaka yükümlüsünün nafakanın kaldırılması davası açması gerekir. 

  • Görevli mahkeme; Aile Mahkemesi
  • Yetkili mahkeme; Genellikle davalının yerleşim yeri mahkemesi
  • Dava açma süresi; Herhangi bir süre yoktur
  • İspat yükü; Nafakanın iptalini isteyen davacı tarafa aittir
  • Deliller; Maaş bordroları, nüfus kayıt örnekleri, tanık beyanları, kolluk kuvveti araştırmaları ile sosyal ve ekonomik durum araştırmaları

Çocuğa Nafaka Ne Zaman Kesilir? (İştirak Nafakası)

Her ne kadar yoksulluk nafakası uygulamada “süresiz nafaka” olarak bilinse de; Çocuğa ödenen yani iştirak nafakası belirli koşulların gerçekleşmesi veya çocuğun 18 yaşını doldurması halinde kesilebilmektedir. İştirak nafakasının kesilmesine neden olan durumlar ise aşağıdaki gibidir. 

Çocuğun 18 Yaşını Doldurması

Çocuk nafakasının kesilmesine neden olan ilk durum çocuğun ergin olması yani 18 yaşını doldurmasıdır. Türk Medeni Kanunumuzda yer alan hükümlere göre 18 yaşını doldurmuş birey reşit olarak kabul edilir. Bu reşitlik hali ile çocuğun anne ve babasının bakım yükümlülüğüne ihtiyacı artık olmadığı anlamına gelmektedir. 

18 Yaşını Doldurmuş Çocuğa Nafaka Ödenir Mi?

Çocuğun 18 yaşını doldurması ile iştirak nafakasının kesilmesinin istisnaları mevcuttur. En sık karşılaşılan durum ise çocuğun eğitim hayatının devam etmesidir. Bu gibi durumlarda iştirak nafakası çocuğun eğitim öğretim süresi boyunca devam edebileceği gibi eğitim ve öğretim hayatı devam eden çocuk bunu “yardım nafakası” şeklinde de talep edebilecektir. 

Çocuğun Evlenmesi Halinde Nafaka Kesilir

Çocuğun evlenmesi de iştirak nafakasının kendiliğinden kesilmesine neden olabilecek bir durumdur. Böylelikle çocuk ergin kabul edilerek ekonomik bağımsızlığını kendisi kazandığı olarak kabul edilir. Dolayısıyla iştirak nafakası kesilir.

Çocuğun Ekonomik Bağımsızlığını Kazanması

Uygulamada sık karşılaşılan bir durum olmasa da çocuğun çalışmaya başlayarak kendi ekonomik bağımsızlığını kazanması nafakanın kesilmesine sebebiyet verebilecektir. Ancak bu ekonomik bağımsızlığın geçici suretle olmaması ve sürekli suretle olması gerekir. 

Velayetin Değişmesi

İştirak nafakasının kesilmesine sebebiyet verecek son durum ise velayetin değişmesidir. Hatta böylesi bir durumda velayet değişikliği sonrası iştirak nafakası yükümlülüğü de değişebilecektir. Örneğin daha önce babanın anneye ödediği iştirak nafakası velayet değişikliği ile annenin babaya çocuk için iştirak nafakası ödemesi şeklinde değişmesine sebebiyet verecektir. Velayet değişikliği davası süreci hakkında ayrıntılı bilgi için çocuk velayet davası başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. 

Tedbir Nafakası Ne Zaman Kesilir?

İsminden de anlaşılacağı üzere tedbir nafakası, boşanma davası devam ettiği sürece ödenen bir çeşit tedbir amaçlı nafaka türüdür. Kural olarak boşanmanın gerçekleşmesi ve mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra kendiliğinden kesilir. Ancak tedbir nafakasının kesilmesi nafaka yükümlüsünün tamamen nafaka yükümlülüğünden kurtulması anlamına gelmez. Mahkemece dava sonrasında ayrıca yoksulluk nafakasına veya iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde kararın kesinleşmesinden sonra bu nafakaların ödenmesine devam edilebilir. 

Nafaka Ne Zaman Kesilir Özet Tablo

Nafaka Türü Kesilme Sebepleri Kendiliğinden Kesilir mi? Mahkeme Kararı Gerekir mi?
İştirak Nafakası Çocuğun 18 yaşını doldurması, evlenmesi, çalışması, vefatı Bazı durumlarda evet Genellikle evet
Yoksulluk Nafakası Alacaklının evlenmesi, yoksulluğun ortadan kalkması, haysiyetsiz yaşam sürmesi Hayır Evet
Tedbir Nafakası Davanın kesinleşmesi Evet Hayır
Yardım Nafakası Hayır Evet

Nafakanın Kendiliğinden Kesilmesine Sebep Olan Durumlar

    • Çocuğun 18 yaşını doldurması (iştirak nafakası) 
    • Çocuğun evlenmesi 
    • Çocuğun vefat etmesi 
    • Nafaka alacaklısının evlenmesi (yoksulluk nafakası) 
    • Nafaka alacaklısının vefat etmesi 
  • Tedbir nafakasında, davanın kesinleşmesiyle birlikte nafakanın sona ermesi

Yardım Nafakası Ne Zaman Kesilir?

Yardım nafakası, boşanmış eşler arasında değil; kanunda belirtilen
akrabalar (üstsoy, altsoy, kardeşler) arasında ödenen nafaka türüdür.
TMK’nın 364 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Yardım nafakası,
nafaka alacaklısının muhtaçlık halinin ortadan kalkması veya nafaka
yükümlüsünün ödeme gücünü yitirmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
Yardım nafakasının kendiliğinden kesilmesi mümkün değildir; kaldırılması
için dava açılması gerekir.

SIK SORULAN SORULAR

Kadına Nafaka Kaç Yıl Ödenir?

Eşlerin birbirine ödemiş oldukları nafaka türü yoksulluk nafakasıdır. Her ne kadar daha çok kadına ödendiğine rastlanılmakta ise de; Bu konuda herhangi bir kısıtlama yoktur. Gerekli koşulların oluşması halinde kadının da erkeğe nafaka ödemesi yasal olarak mümkün olan bir durumdur. Mahkemece nafaka yönünde bir karar verilirken bu nafakanın hangi süre ile ödeneceği konusunda bir karar verilmez. Bu nedenle zaman zaman yoksulluk nafakası süresiz nafaka olarak da adlandırılmaktadır. Ancak kadına ödenen nafakanın yukarıda sıralamış olduğumuz durumlardan herhangi birisinin söz konusu olması halinde kesilmesi mümkündür. 

Nafaka Ne Zaman Ödenir?

Nafaka genellikle her aya düzenli olarak ödenir. Ancak nafakanın hangi günlerde veya ayın kaçında ödeneceği konusunda genel geçerli bir uygulama bulunmamaktadır. Genel kriter nafakanın her ay ödenmesi şeklindedir. 

Nafakayı Kendin Kesersen Ne Olur?

Mahkeme kararıyla hükmedilen nafakayı nafaka yükümlüsü mahkeme kararı
olmaksızın kendiliğinden kesemez. Nafakayı kesen kişi hakkında nafaka
alacaklısının talebiyle ilamlı icra takibi başlatılabilir. Ayrıca İcra ve İflas
Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca her bir nafaka borcu için 3 aya kadar
tazyik hapsi kararı verilebilir. Bu nedenle ödeme gücünün azaldığını düşünen
nafaka yükümlüsünün önce nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açması
gerekir.

Asgari Ücretle Çalışan Nafaka Alabilir Mi?

Evet. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre asgari ücretle çalışmak,
yoksulluk nafakası almaya engel değildir. Nafakanın kesilmesi için gelirin
asgari geçim düzeyinin üzerine çıkmış olması ve bu durumun sürekli nitelik
taşıması gerekir.

Üniversitede Okuyan Çocuğa İştirak Nafakası Devam Eder Mi?

Çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla iştirak nafakası kural olarak sona erse
de eğitim hayatının devam etmesi halinde nafaka yardım nafakası adı altında
sürdürülebilir. Bu durumda artık dava çocuğun kendisi tarafından açılmalıdır;
velayet sahibi ebeveyn bu davayı açamaz.

Nafaka Alan Eşin Birlikteliği Sosyal Medyadan Tespit Edilebilir Mi?

Evet, uygulamada sosyal medya paylaşımları nafaka davalarında delil olarak
kullanılmaktadır. Ortak yaşamı gösteren fotoğraflar, konum paylaşımları ve
çevrimiçi iletişim kayıtları mahkemeye sunulabilir. Ancak bu delillerin
hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması gerekir.

Nafaka Ne Kadar Süre Ödenir?

Türk Medeni Kanunumuzda düzenlenmiş nafaka türlerine göre nafakanın ne kadar süre ödeneceği veya hangi şartlar altında kesileceği değişiklik gösterir. Örneğin iştirak nafakası çocuğun 18 yaşını doldurmasına kadar ödenirken, yoksulluk nafakası ile yukarıda sıralamış olduğumuz durumlardan herhangi birisinin söz konusu olması halinde kesilir veya mahkeme kararı ile kaldırılır. 

Süresiz Nafaka Ne Zaman Kesilir?

Uygulamada daha çok süresiz nafaka olarak bilinen yoksulluk nafakası belirli şartların gerçekleşmesi halinde kendiliğinden sona erer veya nafaka yükümlüsünün açacağı nafaka iptali davası ile ortadan kalkar. Sık karşılaşılan durumlar ise; Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, haysiyetsiz hayat sürmeye başlaması, ekonomik gücündeki olumlu değişiklikler veya evlilik birlikteliği resmi olarak kurulmamış olsa da evli gibi bir başkası ile ortak hayat sürmesi şeklindedir. 

Nafaka Konusunda Hukuki Destek Alın

Nafakanın kesilmesi, iptali veya azaltılması davalarında sürecin
doğru yönetilmesi hak kaybını önler.

Bursa boşanma avukatı
olarak nafaka, velayet ve boşanma davalarının tüm aşamalarında
yanınızdayız.


Ücretsiz Danışmanlık İçin İletişime Geçin →

Yazımızı beğendiniz mi? Puan vermek için yıldızı tıklayın. post

Bizi Arayın

0553 8762110

Avukat AI’a Sor

Avukat-AI’a Sor Soruna Hızlı Yanıt Al. Hukuki danışmanlık değildir. Avukat-AI’a Gitmek için tıklayınız

Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK
Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK

İletişim Bilgileri:

Telefon: +90 553 876 21 10
E-posta: [email protected]
Adres: Kırcaali, Kayalı Sk. Tuğcu Plaza D:1 Kat:1 No:25, 16220 Osmangazi/Bursa

Hemen Ara Whatsapp
Whatsapp