Değişik umut, heves veya hayallerle kurulan evlilik birlikteliğinin sona erdirilmesi yönünde bir karar almak her iki eş içinde oldukça zordur. Ancak evlilik birlikteliği içerisinde meydana gelen uyuşmazlıklar maalesef ki bazı durumlarda bu evlilik birlikteliğini çekilemez hale getirmektedir. Bu durumlarda eşleri maddi, manevi ve psikolojik olarak yıpratmaktadır.
Her ne kadar boşanma avukatı olarak hiçbir müvekkilimizin bu hukuki sürece dahil olmasını istemesek de; Çekilemez hale gelen evlilik birlikteliğinin de sürdürülmesinde bir anlam görmüyoruz. Oldukça sancılı bir hukuki sürece tabi olan boşanma davalarının en kısa ve hakkaniyete uygun bir şekilde sonuçlanması için takip etmemiz gereken bir takım hukuki kurallar dizisi vardır. Boşanmak istiyorum, nereden başlamalıyım diyorsanız yazımızın devamında takip etmeniz gereken hukuki süreçler hakkında temel bilgilere ulaşabilirsiniz.
Boşanma Kararı Almadan Önce Bilmeniz Gerekenler
Boşanmanın sonuçlarını düşündüğümüzde, boşanma kararının sadece bir mahkeme kararından ibaret olmadığı anlaşılacaktır. Her iki eş için kişisel, mali veya hukuki farklı birçok sonuçlar doğması kuvvetle muhtemeldir. Boşanma davası açmadan önce bir takım hak kayıplarının önüne geçmek adına öncelikle bu sonuçlar üzerinde kısaca bilgi sahibi olmanız gerektiğini düşünüyoruz.
Boşanmanın Hukuki Sonuçları
Evlilik birlikteliğinin sona ermesinden sonra eşler için Türk Medeni Kanunumuz gereği yeni bir hukuki statü ortaya çıkar. Boşanmak sadece eş ile devam eden ortak hayatın sonlandırılması şeklinde yorumlanmamalıdır. Boşanma sonrasında çocuğun velayeti, çocuk ile kişisel ilişki kurulması, mal paylaşımı gibi farklı birçok hukuki sorunun gündeme gelmesi de mümkündür. Bu nedenle boşanma davası açmadan önce bu sonuçlar detaylı bir şekilde irdelenmeli ve boşanma nedenleri de dikkate alınarak hukuki bir çerçevede bu sürecin tamamlanması gerekir.
Boşanmanın Maddi ve Ekonomik Sonuçları
Boşanma kararının alınması sadece eşleri manevi ve psikolojik olarak etkilemez. Ayrıca her iki eşin ekonomik hayatını da doğrudan etkiler. Ortak çocuk bulunması halinde iştirak nafakası, mal paylaşımı, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşe ödenmesi gereken yoksulluk nafakası ve en önemlisi kusurlu eşten talep edilmesi mümkün olan maddi ve manevi tazminat talebi boşanmanın en önemli ekonomik sonuçları arasında yer alır.
Vermiş olduğumuz bu örnekleri çoğaltmamız mümkündür. Her evlilik birlikteliğinin sona ermesinden sonra farklı sonuçlarda doğabilecektir. Konumuz daha çok boşanmak isteyen ve bu konuda kesin kararlı olan eşlere yol göstermek olduğundan dilerseniz konuyu daha fazla dağıtmadan boşanmak isteyen eşlerin takip etmeleri gereken hukuki işlemler hakkında bilgi verelim.
Boşanma Davasının İlk Aşaması
Boşanmak isteyen eşlerin ilk olarak karar vermeleri gereken konu boşanma davasının ne şekilde açılması gerektiğidir.
Anlaşmalı Boşanma
- Anlaşmalı boşanabilmek için evlilik birlikteliğinin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir.
- Eşler boşanma ile birlikte boşanmanın tüm sonuçları üzerinde anlaşmaya varmalıdırlar.
- Eşler anlaşmaya varmış oldukları bu hususları “anlaşmalı boşanma protokolü” ile yazılı hale getirmiş olmaları gerekir.
- Anlaşmalı boşanma çekişmeli boşanma davalarına göre çok daha kısa sürmektedir.
- Eşlerin bir kez olsun duruşmaya katılarak protokolde ve anlaşmalı boşanma dilekçesinde imza altına aldıkları hususları tekrar etmelidirler.
- Anlaşmalı boşanma herhangi bir eş tarafından açılabileceği gibi her iki eşin görevli ve yetkili mahkemeye başvurması ile açılması da mümkündür.
Çekişmeli Boşanma
- Eşler boşanma ve boşanmanın sonuçları üzerinde herhangi bir uyuşmazlığa düşmeleri halinde çekişmeli boşanma davası açılır. (Örnek boşanmak istenilmemesi, nafaka veya çocuğun velayeti gibi)
- Evlilik birlikteliğinin temelinden sarsılması ve bu birlikteliğinin sürdürülmesinin mümkün olmaması gerekir.
- Genellikle çekişmeli boşanma davaları; Zina (aldatma), terk, kötü muamele, fiziki ve psikolojik şiddet nedenlerine dayandırılmaktadır.
- Çekişmeli boşanmalar hukuki işlemler ve yasal prosedürler itibariyle daha karmaşık bir sürece tabi olduğu gibi anlaşmalı boşanma davalarına göre daha uzun sürebilmektedir.
- Çekişmeli boşanma dava dilekçesinde boşanma nedenleri ile bu nedenlere bağlı deliller etraflı bir şekilde yer almalıdır. Aksi halde geriye dönüşü mümkün olmayan hak kayıpları ile karşılaşmak muhtemel bir durumdur.
Anlaşmalı Şekilde Boşanmak İstiyorum Nereden Başlamalıyım?
Anlaşmalı şekilde boşanmak istiyorsanız ve mevcut durumunuz yukarıda sıralamış olduğumuz kriterlerle örtüşmesi halinde aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz. Anlaşmalı boşanmanın en önemli adımı ise anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanmasıdır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Yukarıda da belirttiğimiz gibi anlaşmalı boşanma protokolü eşlerin boşanma ve sonrasındaki tüm hukuki sonuçları ile uzlaşmaya vardıklarına dair yazılı belgelerdir. Bu hukuki sonuçlar hakkında herhangi bir tereddüt ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde hazırlanmış bir protokol dava sürecine önemli derecede etki edecektir. Genel hatları ile geçerli ve kabul edilebilir bir anlaşmalı boşanma protokolünde aşağıdaki hususlar yer almalıdır.
- Eşlerin açık kimlik ve adres bilgileri
- Evlilik birlikteliğinin anlaşmalı bir şekilde sonlandırılmak istendiğine dair beyanları
- Ortak çocuk bulunması halinde velayete ilişkin anlaşma ile velayet sahibi olmayan eşin çocuk ile kuracağı kişisel ilişkinin gün ve süreleri
- İştirak, yoksulluk veya tedbir nafakasına ilişkin bilgiler, nafaka ödenmesi konusunda anlaşmaya varılması halinde nafakanın türü ve miktarı,
- Mal paylaşımına ilişkin talepler
- Eşlerin protokol haricinde ileride herhangi bir başkaca hak ve taleplerinin olmayacağına dair beyanları
- Anlaşmalı boşanma protokolünü özgür ve hür iradeleri ile imzaladıklarına dair açık beyanları
Anlaşmalı Boşanmada Avukat Zorunlu Mu?
Boşanma davalarında avukat vekil kılınarak temsil edilme gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamaktadır. Eşler vekil kılınmaksızın da kendileri bu davaları açabilirler. Ancak yukarıda da görüldüğü üzere anlaşmalı boşanma protokolü farklı birçok konuda hukuki bilgi içermektedir.
Hatalı, eksik veya usulünce düzenlenmemiş bir anlaşmalı boşanma protokolü nedeniyle eşlerin hak kaybına uğramaları mümkün olduğu gibi bu eksiklikler nedeniyle boşanma davası anlaşmalı boşanmadan çekişmeli boşanmaya dönüşmesi mümkün hale gelebilir. Bu nedenle anlaşmalı boşanma da olsa bu konuda deneyimli ve sıklıkla boşanma avukatı olarak bilinen hukukçulardan destek alınması tercih edilmelidir.
Çekişmeli Şekilde Boşanmak İstiyorum Ne Yapmalıyım?
Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi çekişmeli boşanma davaları anlaşmalı boşanma davalarına nazaran daha uzun ve yoğun bir hukuki sürece tabidir. Nasıl ki anlaşmalı boşanma davalarında, boşanma protokolünün hazırlanması önem arz ediyor ise, çekişmeli boşanma davalarında da boşanma nedenleri önem arz eder. Bu nedenle çekişmeli şekilde boşanmak istiyorsanız öncelikle çekişmeli boşanma nedenleri ve özellikleri hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir.
Çekişmeli Boşanma Nedenleri ve Örnek Davranışlar
| Çekişmeli Boşanma Sebepleri | Tanım | Boşanma Nedeni Yapılabilecek Davranışlar |
| Zina (TMK 161) | Eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken başka biriyle cinsel ilişkiye girmesi | Eşin evliyken başka biriyle ilişki yaşadığının mesaj ve tanıkla ispatı |
| Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162) | Fiziksel şiddet, ağır hakaret veya tehdit içeren davranışlar | Eşe yönelik darp, ağır küfür veya ölüm tehdidi |
| Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK 163) | Toplumda kabul görmeyen ve evlilik birliğini zedeleyen yaşam tarzı | Sürekli suç işleme, fuhuş, uyuşturucu ticareti |
| Terk (TMK 164) | Eşlerden birinin ortak konutu terk etmesi ve dönmemesi | Eşin evi terk edip en az 6 ay geri dönmemesi |
| Akıl hastalığı (TMK 165) | Ortak hayatı çekilmez kılan ve iyileşme ihtimali olmayan akıl hastalığı | Sağlık kurulu raporuyla belgelenen ağır akıl hastalığı |
| Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1 | Ortak hayatın çekilmez hâle gelmesi | Sürekli kavga, ilgisizlik, güven sarsıcı davranışlar |
Çekişmeli Boşanma Davalarında Deliller
Diğer durumlarda olduğu gibi çekişmeli boşanma davalarında mahkemeye sunulan boşanma nedenlerinin varlığı deliller ile ispat edilmesi gerekir. Çekişmeli boşanma davalarında ise genellikle aşağıdaki deliler sıklıkla dikkate alınmaktadır.
- Tanık beyanları
- Resmi kurumlara ilişkin kayıtlar
- Hukuka uygun olmak kaydı ile video, fotoğraf ve ses kayıtları
- Sosyal medya yazışmaları
- SMS ve e-posta yazışmaları
- Sağlık kurulu raporları
- Adli belgeler
Boşanma Davası Nerede Açılır?
Boşanma davalarında görevli mahkemeler Aile Mahkemeleridir. Ancak dava açacağımız yetkili yargı mercide ayrıca Aile Mahkemesi bulunmaması halinde bu görev Aile Mahkemesi sıfatı ile Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. Yetkili mahkemelerin belirlenmesinde ise aşağıdaki durumlar dikkate alınır.
- Davacının ikamet adresi
- Davalının ikamet adresi
- Her iki eşin son olarak en az 6 ay süre ile birlikte ikamet etmiş oldukları yer Aile Mahkemesi
Örnek Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi
T.C. … AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACILAR :
- Adı Soyadı : (Açık kimlik bilgileri ile T.C. Kimlik No)
Adres :
- Adı Soyadı : (Açık kimlik bilgileri ve T.C. Kimlik No)
Adres :
Dava Konusu : TMK 166/3 maddesi uyarınca anlaşmalı boşanmaya karar verilmesi
AÇIKLAMALAR :
- Davacı ve davalı … tarihinde evlenmiş olup, evlilik birliği en az bir yıl sürmüştür.
- Taraflar, evlilik birliğini ortak hayatı sürdürmelerinin kendilerinden beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığı konusunda anlaşmaya varmışlardır.
- Taraflar, boşanma ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları (nafaka, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı ve tazminat) konusunda anlaşmaya varmışlardır.
- Taraflar anlaşmaya varmış oldukları bu hususları … tarihli Anlaşmalı Boşanma Protokolü ile imza altına almışlar, bir örneği dava dilekçesine eklenmiştir.
- Ayrıca taraflar takdir edilecek duruşma tarihinde mahkemenizde bizzat hazır bulunarak boşanma iradelerini sayın mahkemeniz huzurunda açıklayacaklardır.
SONUÇ VE TALEP :
- Tarafların anlaşmalı bir şekilde boşanmalarına karar verilmesi,
- Boşanma sonrası hukuki sonuçlar hakkında anlaşmalı boşanma protokolünün kabul edilmesi
- Yargılama giderlerinin anlaşmalı boşanma protokolünde yer aldığı şekilde davacı (2) … eşte bırakılmasına,
Karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve imzalar)
Deliller : Tanık beyanları, nüfus kayıt örneği, anlaşmalı boşanma protokolü ve her türlü diğer yasal deliller
Hukuki Dayanaklar : TMK 166/3 ve devamı maddeleri
Örnek Çekişmeli Boşanma Dilekçesi
T.C.
… AİLE MAHKEMESİ’NE
Davacı :
Adı Soyadı :
T.C. Kimlik No :
Adres :
Davalı :
Adı Soyadı :
T.C. Kimlik No :
Adres :
Dava Konusu : Türk Medeni Kanunumuzun 166/1 maddesi gereğince çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve tazminat talebi
AÇIKLAMALAR :
- Yukarıda açık kimlik bilgileri yazılı davalı ile … tarihinde evlenmiş olup, bu evlilik birlikteliğinden … yaşında … isminde 1 çocuğumuz bulunmaktadır.
- Evlilik birlikteliğinin kurulmasından bu güne davalı eş ile ciddi boyutlara varan ve süreklilik arz eden sorunlar ve tartışmalar yaşanmaktadır.
- Davalının kusurlu hareketleri nedeniyle yaşanan bu sorunlar nedeniyle evlilik birlikteliği temelinden sarsılmış ve ortak hayat davacı açısından çekilemez hale gelmiştir.
- Ayrıca davalı eş dava dilekçesine ekli mahkeme kararlarından da anlaşılacağı üzere fiziksel şiddet göstermeye meyilli olup bu davranışlar evlilik birlikteliğinin devamını imkansız hale sokmuştur.
- Müşterek çocuğun velayetinin davalı tarafa verilmesi çocuğun üstün menfaati ile bağdaşmayacaktır.
- Davalının bu kusurlu hareketlerinden dolayı davacı eş maddi ve manevi zarara uğradığı gibi boşanma ile birlikte ekonomik şekilde yoksulluğa düşecektir.
Hukuki Dayanaklar : TMK 166/1, 169 ve devamı maddeleri
Deliller : Tanık beyanları, kolluk kuvveti evrakları, mahkeme kararları, nüfus kayıt örnekleri ile her türlü yasal deliller
SONUÇ VE TALEP : İzah etmiş olduğum nedenlerden dolayı;
- Eşlerin boşanmalarına karar verilmesi,
- Müşterek çocuğun velayetinin davacı eş anneye verilmesi
- Müşterek çocuk için her ay … TL tutarında iştirak nafakasına hükmedilmesi,
- Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan davacı eş lehine her ay … TL tutarında yoksulluk nafakasına hükmedilmesi
- Mahkemenizde takdir edilecek miktarda maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi,
- Bütün yargılama giderleri ile mahkeme masraflarının davalı eşe yükletilmesine,
Karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve İmza)
Boşanma davasının doğru mahkemede açılması, dava türünün (anlaşmalı veya çekişmeli) doğru belirlenmesi ve sürecin baştan itibaren usule uygun yürütülmesi, telafisi zor hak kayıplarının önüne geçer. Özellikle nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi sonuçlar bakımından sürecin profesyonel şekilde yönetilmesi için deneyimli bir Bursa Boşanma Davası Avukatı ile hukuki destek alınması önemlidir.
SIK SORULAN SORULAR
Kocamdan Soğudum Boşanmak İstiyorum
Eşler arasındaki sevgi ve saygının kaybolması boşanma nedeni yapılabilir. Ancak bazı durumlarda sadece kocamdan soğudum demek ile boşanmak mümkün olmayabilir. Özellikle eşin kocasına karşı gelişen bu tavrının altında yatan nedenler boşanma davasında ileri sürülmelidir. Örneğin kadın eşin kocasından soğumasının altında ilgisizlik, şiddet veya zina gibi nedenler yatıyor ise boşanma davası bu nedenlere bağlı olarak açılmalıdır. Aksi takdirde sadece kocamdan soğudum demek ile kusurlu hale gelmemiz mümkün olabilecektir.
Eşime Boşanma Davası Açmak İstiyorum Ne Yapmalıyım?
Eşinize boşanma davası açmak istiyorsanız takip etmeniz gereken hukuki prosedürler genel hatları ile yukarıda sıralanmıştır. Daha önce de belirttiğimiz ilk olarak açacağınız boşanma davasının türünü belirlemeniz gerekir. Boşanma davasının türü belirlendikten sonra buna uygun şekilde delilleri ile birlikte hukuki bir dil kullanılarak boşanma dava dilekçesi hazırlanmalıdır.
Boşanmak İçin Nereye Başvurulur?
Boşanma davası açmak için öncelikle buna uygun bir şekilde boşanma dava dilekçesi hazırlanmalıdır. Hazırlanan boşanma dava dilekçesi ise yetkili yargı birimlerinde bulunan hukuk tevzi büroları aracılığı ile Aile Mahkemelerine gönderilmelidir. Şayet bu konuda yeterli bilgi sahibi olmamız halinde hukuki sürecin avukat desteği ile sürdürülmesi ileride doğabilecek hak kayıplarının önüne geçecektir.
Mahkemeye Gitmeden Boşanma Olur Mu?
Özellikle anlaşmalı boşanma davalarında bir kez olsa dahi mahkemenin tarafları dinlemesi gerekir. Çekişmeli boşanma davalarında ise delillerin yeterli olması halinde mahkemenin takdiri doğrultusunda tarafların dinlenmesine karar verilmemesi mümkündür. Ancak mesleki tecrübelerimize dayanarak çoğunlukla mahkemeye gitmeden boşanmanın gerçekleşmesinin pek mümkün olmadığını söyleyebiliriz.
Avukat Ataol Ertuğrul Gürlek, Bursa’da boşanma ve aile hukuku alanında hukuki danışmanlık ve dava vekilliği hizmeti sunmaktadır. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları başta olmak üzere; velayet, nafaka, mal paylaşımı ve maddi–manevi tazminat uyuşmazlıklarında müvekkillerine profesyonel destek sağlamaktadır.
Uygulamada edindiği dosya bazlı tecrübe, güncel mevzuat bilgisi ve Yargıtay kararları ışığında geliştirdiği stratejik yaklaşımıyla her davayı somut olayın özelliklerine göre ele almaktadır. Süreç boyunca şeffaf iletişim, hukuki öngörülebilirlik ve sonuç odaklı çalışma prensibi ile hareket etmektedir.
