Ana içeriğe atla

Gürlek Hukuk Bürosu

Yeni Nafaka Düzenlemesi Ve Süresiz Nafakada Son Durum

Yeni Nafaka Düzenlemesi Ve Süresiz Nafakada Son Durum

Süresiz nafakada son durum şudur: Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasını düzenleyen TMK m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresini 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla iptal etti; gerekçeli karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. İptal hükmü hemen değil, yayımdan dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar mevcut kanun hükmü geçerliliğini korur; kesinleşmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermez ve nafaka ödemeleri durdurulamaz. Kamuoyunda “yeni nafaka düzenlemesi” olarak anılan ve nafakaya süre sınırı getirmesi beklenen kanun değişikliği ise bu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla (Ekim 2026) henüz TBMM’ye sunulmuş bir kanun teklifi değildir; basına yansıyan “5 yıl”, “evlilik süresinin yarısı” gibi formüller taslak ve açıklama düzeyindedir. Aşağıda Anayasa Mahkemesi kararının ne dediği ve ne demediği, mevcut nafakaların durumu, yürürlük tarihine kadar neler olabileceği ve nafaka alan ya da ödeyenlerin şimdi ne yapması gerektiği açıklanmaktadır.

Süresiz Nafaka Nedir, Tartışma Neden Çıktı?

Türk Medeni Kanunu m. 175’e göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Kanun metninde “isteyebilir” dendiği hâlde, Yargıtay uygulamasında yoksulluk nafakasının kural olarak süresiz hükmedilmesi yerleşmişti; hâkimler evlilik süresine ya da tarafların durumuna göre nafakayı belirli bir süreyle sınırlayamıyordu. Bir yıl süren evlilikten sonra ömür boyu nafaka ödenmesi gibi örnekler, düzenlemenin uzun yıllardır tartışılmasına yol açtı. Yoksulluk nafakasının koşulları ve hangi hâllerde kaldırılabildiği süresiz nafaka nedir yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır; bu yazı yalnızca güncel durumu açıklamaktadır.

Anayasa Mahkemesi Kararı: Ne İptal Edildi?

Antalya 12. Aile Mahkemesi, baktığı bir boşanma davasında TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vararak itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı ve 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla ibareyi oy çokluğuyla iptal etti. Kararın özeti:

Konu Kararın içeriği
İptal edilen ibare TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresi. Maddenin geri kalanı ve yoksulluk nafakası kurumu yürürlüktedir.
Dayanak Anayasa maddeleri Anayasa m. 2 (hukuk devleti), m. 5 (devletin temel amaç ve görevleri) ve m. 17 (kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkı)
Gerekçenin özü İbare metin olarak her durumda süresiz nafakayı zorunlu kılmasa da yargı uygulaması bu yönde yerleşmiş, hâkime süre konusunda takdir yetkisi bırakılmamıştır. Hiçbir ölçüte bağlı olmayan, kategorik ve ömür boyu sürebilen yükümlülük, kusursuz eş bakımından dahi ağır bir külfet oluşturur ve taraflar arasındaki dengeyi bozar.
Yasa koyucuya mesaj Nafakanın hangi hâllerde belirli süreyle sınırlanabileceği ve hangi hâllerde ömür boyu devam edebileceği kanunda açık ve öngörülebilir ölçütlerle düzenlenmelidir. Mahkeme, evlilik süresi, nafaka alacaklısının yaşı, eğitimi, sağlığı ve çalışma olanağı gibi ölçütlere işaret etmiştir.
Yürürlük İptal hükmü, Resmî Gazete’de yayımlandığı 30 Eylül 2026’dan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girer (Anayasa m. 153/3). Mahkeme, hemen yürürlüğe girmesi hâlinde oluşacak hukuki boşluğun kamu yararını zedeleyeceğini belirterek erteleme kararını oy birliğiyle vermiştir.
Karşı oylar Üç üye, sorunun kanun metninden değil uygulamadan kaynaklandığı ve TMK m. 176’nın nafakanın kaldırılması ya da değiştirilmesine zaten imkân verdiği gerekçesiyle iptale karşı oy kullanmıştır. Bir üye iptale katılmış ancak gerekçeyi belirlilik ilkesine dayandırmıştır.

Anayasa Mahkemesi aynı ibareyi 2012 yılında (E. 2011/136, K. 2012/72) Anayasa’ya uygun bulmuştu; 2026 kararı bu içtihattan dönüş anlamına gelmektedir.

Karar Ne Anlama Gelmiyor? Dört Yaygın Yanlış

  1. “Yoksulluk nafakası kaldırıldı.” Hayır. Yalnızca “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin nafaka isteme hakkı devam ediyor; değişecek olan, nafakanın süresinin nasıl belirleneceğidir.
  2. “Nafaka ödemeyi bırakabilirim.” Hayır. İptal hükmü 30 Haziran 2027’ye kadar yürürlüğe girmez; bu tarihe kadar kanun aynen uygulanır. Kesinleşmiş nafaka ilamı, iptal yürürlüğe girdikten sonra da kendiliğinden ortadan kalkmaz; Anayasa m. 153/5 uyarınca iptal kararları geriye yürümez. Ödemeyi kesen yükümlü icra takibi ve tazyik hapsi riskiyle karşılaşır.
  3. “Nafaka artık 5 yılla sınırlı.” Hayır. Anayasa Mahkemesi süre belirlemedi; bunu yasa koyucuya bıraktı. Basında yer alan 5 yıl ya da evlilik süresinin yarısı gibi formüller henüz kanunlaşmış değildir.
  4. “Çocuk nafakası da etkilenecek.” Hayır. Karar yalnızca eşler arasındaki yoksulluk nafakasıyla ilgilidir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası farklı maddelerde (TMK m. 182, 327 vd.) düzenlenmiştir ve çocuk ergin olana kadar devam eder.

Mevcut Nafakalar Ne Olacak?

Bu, en çok sorulan ve bugün için kesin yanıtı olmayan sorudur. Hukuken şu söylenebilir:

  • 30 Haziran 2027’ye kadar: Hiçbir şey değişmez. Süresiz hükmedilmiş nafakalar aynen ödenir; nafaka ilamındaki ÜFE artışları uygulanmaya devam eder.
  • Yürürlükten sonra, yeni kanun çıkmazsa: TMK m. 175’te “süresiz olarak” ibaresi kalkar, madde “nafaka isteyebilir” biçiminde kalır. Yeni davalarda hâkim, süreyi somut olaya göre takdir edebilecektir. Kesinleşmiş eski kararlar ise kendiliğinden değişmez; yükümlünün TMK m. 176’ya dayanarak nafakanın kaldırılması ya da süreyle sınırlanması için dava açması gerekir. Mahkemelerin bu davalarda iptal kararının gerekçesini ne ölçüde dikkate alacağı uygulamayla belli olacaktır.
  • Yürürlükten önce yeni kanun çıkarsa: Mevcut nafakaların akıbetini, kanunun geçiş hükümleri belirleyecektir. Basına yansıyan taslak bilgilerde eski kararlar için kademeli bir geçiş dönemi öngörüldüğü belirtilmektedir; ancak kanun metni yayımlanmadan bu konuda kesin bir şey söylenemez.

Nafaka yükümlüsü bugün de TMK m. 176’daki koşullar gerçekleşmişse (nafaka alanın yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması, ödeyenin malî gücünün ciddi biçimde azalması) kaldırma ya da azaltma davası açabilir; bunun için Anayasa Mahkemesi kararını beklemek gerekmez. Bu davaların koşulları nafaka azaltım ve kaldırma davası yazısında açıklanmıştır.

Yeni Nafaka Düzenlemesi: Meclis’te Ne Var, Ne Yok?

Adalet Bakanlığı, aile hukukuna ilişkin kapsamlı bir yargı paketi hazırlığını 2025 yılından bu yana açıklamaktadır; kamuoyunda bu paket “13. Yargı Paketi” olarak anılmaktadır. Bu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla:

  • Pakete ilişkin bir kanun teklifi TBMM Başkanlığına sunulmamıştır; teklif metni kamuoyuyla paylaşılmamıştır. Dolayısıyla TBMM’nin kanun teklifleri sayfasında izlenebilecek bir esas numarası henüz yoktur.
  • Resmî açıklamalarda nafakanın süreye bağlanacağı ve hâkime takdir yetkisi verileceği ifade edilmiş; ancak sabit bir formül açıklanmamıştır.
  • Basında yer alan ve Anadolu Ajansı’na dayandırılan taslak bilgilere göre nafaka için alt sınır olarak üç yıl, üst sınır olarak evlilik süresinin yarısı gibi ölçütler; nafaka alacaklısının yaşı, eğitimi, sağlığı ve çalışma olanağına göre hâkimin süreyi uzatabilmesi; eski kararlar için geçiş hükümleri ve nafakanın toptan ödenmesine imkân tanınması tartışılmaktadır. Bazı haberlerde geçen “5 yıl” ifadesi, bu ölçütlerin 10 yıllık bir evliliğe uygulanmasıyla ortaya çıkan örnek tutardır; kanun hükmü değildir.

Kanun teklifi TBMM’ye sunulduğunda Adalet Komisyonu’nda görüşülecek, Genel Kurul’da kabul edilecek ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecektir. Bu aşamaların her biri tamamlanmadan hiçbir taslak hüküm bağlayıcı değildir. Anayasa Mahkemesi’nin verdiği dokuz aylık sürenin amacı da tam olarak budur: yasa koyucunun 30 Haziran 2027’den önce yeni düzenlemeyi yürürlüğe koyması beklenmektedir.

Şu Anda Boşanma Davası Sürenler İçin Durum

Devam eden boşanma davalarında mahkemeler, yürürlükteki TMK m. 175’i uygular; yani koşulları varsa yoksulluk nafakasına süresiz hükmedilmesi hâlen mümkündür. Bununla birlikte uygulamada bazı aile mahkemelerinin Anayasa Mahkemesi gerekçesini dikkate alarak süreli nafakaya hükmettiği ya da kararı beklettiği görülebilir; bu konuda henüz yerleşmiş bir uygulama yoktur. Karar kesinleşmeden yeni kanun yürürlüğe girerse, kanunun derdest davalara uygulanıp uygulanmayacağını yine geçiş hükümleri belirleyecektir.

Anlaşmalı boşanmada taraflar nafakanın süresini protokolde zaten serbestçe belirleyebilmektedir; bu imkân Anayasa Mahkemesi kararından bağımsız olarak bugün de geçerlidir. Belirli süreli bir yoksulluk nafakası üzerinde anlaşan eşler, gelecekteki belirsizlikten etkilenmez.

Nafaka Alan ve Ödeyenler Şimdi Ne Yapmalı?

Durum Yapılması gereken Yapılmaması gereken
Süresiz nafaka ödüyorum Ödemeye aynen devam etmek; TMK m. 176 koşulları (yeniden evlenme, fiilî birliktelik, gelir değişikliği) varsa şimdiden kaldırma/azaltma davası için belge toplamak; kanun teklifini izlemek Anayasa Mahkemesi kararına dayanarak ödemeyi kesmek ya da eksik ödemek
Süresiz nafaka alıyorum Nafakanın ödenmemesi hâlinde icra takibine gecikmeden başvurmak; gelir ve yoksulluk durumunu gösteren belgeleri düzenli tutmak “Nafaka kalktı” söylemiyle hak kaybına uğramak; eksik ödemeleri takipsiz bırakmak
Boşanma davam sürüyor Nafaka talebini ve süresini dosyada açıkça belirtmek; yoksulluk ve kusur durumunu belgelemek Kanun çıkacağı beklentisiyle talep ya da savunmayı ertelemek
Anlaşmalı boşanmayı planlıyorum Protokolde nafakanın süresini, tutarını ve artışını açıkça yazmak Süreyi boş bırakıp belirsizliğe yol açmak

Sık Sorulan Sorular

Süresiz nafaka ne zaman kalkacak?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girer. Bu tarihten önce TBMM yeni bir düzenleme kabul ederse, o düzenlemenin yürürlük tarihi geçerli olur. Her iki hâlde de kesinleşmiş nafakalar kendiliğinden sona ermez.

Nafaka düzenlemesi Meclis’ten geçti mi?

Hayır. Bu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla TBMM’ye sunulmuş bir kanun teklifi yoktur. Güncel durum TBMM’nin resmî sitesinden ve Resmî Gazete’den izlenebilir.

Yeni nafaka yasası ne zaman yürürlüğe girecek?

Kanun teklifi sunulmadığı için yürürlük tarihi bilinmemektedir. Anayasa Mahkemesi’nin verdiği süre dikkate alındığında düzenlemenin 30 Haziran 2027’den önce yürürlüğe girmesi beklenmektedir; ancak bu bir öngörüdür, taahhüt değildir.

Evlilik 1 yıl sürdüyse nafaka ömür boyu mu ödenir?

Yürürlükteki kanuna göre koşulları varsa süresiz nafakaya hükmedilebilir; evlilik süresi yalnızca tutarın belirlenmesinde dikkate alınır. Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi tam da bu sonucu eleştirmektedir; yeni düzenlemenin evlilik süresini nafaka süresine bağlaması beklenmektedir.

Nafakayı toptan ödeyip kurtulabilir miyim?

TMK m. 176/1 uyarınca yoksulluk nafakasının toptan ödenmesine karar verilebilir; ancak bu, hâkimin takdirinde ya da tarafların anlaşmasına bağlıdır. Kesinleşmiş aylık nafakanın yükümlünün tek taraflı iradesiyle toptan ödemeye çevrilmesi mümkün değildir. Taslak düzenlemede toptan ödemeye ilişkin hükümler tartışılmaktadır.

Anayasa Mahkemesi kararı ile beklenen kanun değişikliği arasındaki dokuz aylık dönemde hem nafaka alanlar hem de ödeyenler için hak kaybı riski yüksektir; mevcut dosyanızın bu süreçten nasıl etkileneceğini değerlendirmek için bursa boşanma avukatı desteği alınabilir.

Hukuki Dayanaklar ve Kaynaklar

  • Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131, 4.6.2026 (Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin itiraz başvurusu; TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresinin iptali) — Resmî Gazete, 30.9.2026, S. 33386 — Resmî Gazete
  • Anayasa Mahkemesi, E. 2011/136, K. 2012/72 (aynı ibarenin 2012’de Anayasa’ya uygun bulunması)
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 175, 176, 182, 327 vd. — Mevzuat Bilgi Sistemi
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 2, 5, 17, 153 — Mevzuat Bilgi Sistemi
  • Kanun tekliflerinin güncel durumu — TBMM
Yazımızı beğendiniz mi? Puan vermek için yıldızı tıklayın. post

Bizi Arayın

0553 8762110

Avukat AI’a Sor

Avukat-AI’a Sor Soruna Hızlı Yanıt Al. Hukuki danışmanlık değildir. Avukat-AI’a Gitmek için tıklayınız

Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK
Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK

İletişim Bilgileri:

Telefon: +90 553 876 21 10
E-posta: [email protected]
Adres: Kırcaali, Kayalı Sk. Tuğcu Plaza D:1 Kat:1 No:25, 16220 Osmangazi/Bursa

Hemen Ara Whatsapp
Whatsapp