Ana içeriğe atla

Gürlek Hukuk Bürosu

Nafaka Artırımı: ÜFE Oranına Göre Hesaplama

Mahkeme kararında ya da boşanma protokolünde “her yıl ÜFE oranında artırılır” hükmü varsa, nafaka her yıl TÜİK’in açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranında kendiliğinden artar; yeni bir dava açmaya gerek yoktur. Hesaplama için mevcut nafaka tutarı, artış ayına denk gelen on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıyla çarpılır. Örneğin Eylül 2026 verisiyle bu oran %27,81’dir: 5.000 TL nafaka, 5.000 × 1,2781 = 6.390,50 TL olur. Kararda artış hükmü yoksa nafaka kendiliğinden artmaz; artış için nafaka artırım davası açılması gerekir. Aşağıda 2026 yılının tüm aylarına ait ÜFE ve TÜFE oranları, hesaplama adımları, hangi ayın esas alınacağı ve sık karışan noktalar açıklanmaktadır.

Nafaka Artışının Hukuki Dayanağı

Türk Medeni Kanunu, hâkime nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlama yetkisi verir. Bu yetki yoksulluk nafakası için TMK m. 176/4’te, çocuk için ödenen iştirak nafakasında ise TMK m. 182/3 ve m. 330/3’te düzenlenmiştir. Kanun belirli bir endeks saymaz; “tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre” artış kararı verilebileceğini söyler. Yargıtay uygulamasında ise bu artışın ölçüsü olarak TÜİK’in açıkladığı ÜFE oranı benimsenmiştir. Bu nedenle nafaka ilamlarının büyük bölümünde artış hükmü “TÜİK tarafından belirlenen ÜFE oranında” biçiminde yer alır.

Artış hükmü bir ilamın parçası olduğundan, nafaka alacaklısı artmış tutarı doğrudan icra yoluyla talep edebilir; yükümlü ise artışı uygulamak zorundadır. Eksik ödenen fark birikmiş nafaka borcu hâline gelir.

2026 Nafaka Artış Oranları (Yİ-ÜFE ve TÜFE)

TÜİK, her ayın verisini bir sonraki ayın başında açıklar. Nafaka artışında genellikle “on iki aylık ortalamalara göre değişim” oranı kullanılır. Aşağıdaki tabloda 2026 yılı için açıklanan oranlar yer almaktadır; henüz açıklanmayan aylar tabloda yoktur.

Ay (2026) Yİ-ÜFE – 12 aylık ortalama (%) Yİ-ÜFE – yıllık (%) TÜFE – 12 aylık ortalama (%) TÜFE – yıllık (%)
Ocak 25,39 27,17 33,98 30,65
Şubat 25,60 27,56 33,39 31,53
Mart 25,98 28,08 32,82 30,87
Nisan 26,48 28,59 32,43 32,37
Mayıs 26,96 28,93 32,24 32,61
Haziran 27,26 28,09 32,03 32,11
Temmuz 27,54 27,83 31,90 31,75
Ağustos 27,76 27,95 31,79 31,51
Eylül 27,81 27,38 31,49 29,73

Oranlar TÜİK’in aylık Yİ-ÜFE ve TÜFE bültenlerinden alınmıştır. Ekim ve sonraki aylar için oran, ilgili ayın verisi açıklandığında belli olur.

“12 aylık ortalama” mı, “yıllık” mı?

TÜİK her ay dört farklı değişim oranı açıklar: bir önceki aya göre, bir önceki yılın Aralık ayına göre, bir önceki yılın aynı ayına göre (yıllık) ve on iki aylık ortalamalara göre. Nafaka artışında uygulamada ağırlıklı olarak on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı esas alınır; bu oran tek bir ayın dalgalanmasından daha az etkilenir. Ancak ilamda “yıllık ÜFE” ya da “bir önceki yılın aynı ayına göre” gibi açık bir ifade varsa o oran uygulanır. İlam yalnızca “ÜFE oranında” diyorsa ve taraflar hangi oranın uygulanacağında anlaşamıyorsa, uyuşmazlık icra dairesi ve gerektiğinde icra mahkemesi önünde çözülür. Bu nedenle kararın tam metnini okumadan hesap yapılmamalıdır.

ÜFE Oranına Göre Nafaka Nasıl Hesaplanır? Adım Adım

  1. Kararı okuyun. Artış hükmünün varlığını, hangi endeksin (ÜFE, Yİ-ÜFE, TÜFE ya da sabit yüzde) yazıldığını ve artışın hangi tarihte uygulanacağını belirleyin.
  2. Artış ayını belirleyin. İlamda açık bir ay yazılmışsa o ay esas alınır. Yazılmamışsa uygulamada çoğunlukla nafakanın başladığı tarihin (kararın kesinleştiği ya da ilamda gösterilen tarihin) yıl dönümü esas alınır.
  3. Oranı bulun. Artış ayına denk gelen on iki aylık ortalamalara göre Yİ-ÜFE oranını TÜİK verisinden alın. Artış ayının verisi o ayın başında henüz açıklanmamış olabileceğinden, uygulamada açıklanmış en son oranın kullanıldığı da görülür; bu konuda da ilam ve icra dairesi uygulaması belirleyicidir.
  4. Çarpın. Yeni nafaka = mevcut nafaka × (1 + oran/100).
  5. Her yıl son tutar üzerinden devam edin. Artış, ilk belirlenen tutara değil en son ödenen (artmış) tutara uygulanır; yani artışlar birikimli işler.

Varsayımsal örnek: Kararda “her yıl Ocak ayında TÜİK ÜFE oranında artırılmasına” yazıyor ve 2025 yılı boyunca ödenen nafaka 8.000 TL. Ocak 2026 için on iki aylık ortalama Yİ-ÜFE %25,39 olduğundan yeni tutar 8.000 × 1,2539 = 10.031,20 TL olur. Ocak 2027’de artış, 8.000 TL’ye değil 10.031,20 TL’ye uygulanır.

Aynı tutar için artış ayı Eylül olsaydı Eylül 2026 oranı %27,81 ile yeni nafaka 8.000 × 1,2781 = 10.224,80 TL olurdu. Aradaki fark, artış ayının neden önemli olduğunu gösterir.

Kuruş hesabında yuvarlama yapılırken alacaklı aleyhine kesinti yapılmaması için tutarın tam olarak yazılması önerilir. Nafaka türüne göre tahmini tutar görmek isteyenler nafaka hesaplama motoru aracını kullanabilir; artış hesabı ise yukarıdaki çarpma işleminden ibarettir ve araç gerektirmez.

Nafakada ÜFE mi TÜFE mi Uygulanır?

Yargıtay uygulamasında nafaka artışının ölçüsü ÜFE’dir; kira artışında ise kanun gereği TÜFE’nin on iki aylık ortalaması esas alınır (TBK m. 344). İki konu sık karıştırılır. 2026’da iki endeks arasındaki fark belirgindir: Eylül verisiyle on iki aylık ortalama Yİ-ÜFE %27,81 iken TÜFE %31,49’dur. Hangi endeksin uygulanacağını belirleyen tek şey ilamın ya da protokolün metnidir:

  • İlam “ÜFE” ya da “Yİ-ÜFE” diyorsa Yİ-ÜFE uygulanır. 2014’ten önceki kararlarda geçen “ÜFE” ibaresi, TÜİK’in bugün Yİ-ÜFE adıyla yayımladığı endeksi ifade eder.
  • İlam ya da anlaşmalı boşanma protokolü “TÜFE” diyorsa TÜFE uygulanır; tarafların anlaşması hâkim tarafından onaylanmışsa bağlayıcıdır.
  • Protokolde sabit bir yüzde (örneğin her yıl %20) yazıyorsa enflasyon ne olursa olsun o oran uygulanır.

Kararda Artış Hükmü Yoksa Ne Yapılır?

Artış hükmü bulunmayan nafaka, enflasyon ne kadar yüksek olursa olsun kendiliğinden artmaz. Bu durumda nafaka alacaklısı, tarafların mali durumlarının değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirmesi nedeniyle nafaka artırım davası açabilir (TMK m. 176/4; iştirak nafakası için TMK m. 331). Mahkeme, bu davada yalnızca enflasyon oranını değil tarafların güncel gelirlerini ve ihtiyaçlarını değerlendirir; artış, dava tarihinden itibaren geçerli olur ve geriye yürümez. Mahkeme bu davada yeni tutarla birlikte gelecek yıllar için ÜFE artış hükmü de koyabilir. Hangi gerekçelerin kabul görmediği ve dosyanın nasıl hazırlanması gerektiği için nafaka artırım davası reddi yazısı yol gösterir.

Artış hükmü olan bir nafaka için de artırım davası açılabilir; ancak ÜFE artışı zaten işliyorsa mahkeme yalnızca endeks artışının yetersiz kaldığının somut biçimde ortaya konması hâlinde ek artışa hükmeder.

Yükümlü ÜFE Artışını Uygulamazsa

Artış hükmü ilamın parçası olduğu için, yükümlünün eski tutarı ödemeye devam etmesi hâlinde aradaki fark birikmiş nafaka alacağı olarak icra takibine konu edilir. Takip talebinde her dönem için uygulanan oran ve hesaplanan fark ayrı ayrı gösterilmelidir; icra dairesi hesaba itiraz gelirse bilirkişi incelemesi yapılabilir. Süreç ve dilekçe içeriği için birikmiş nafaka için icra takibi yazısına bakabilirsiniz. Nafaka borcunun icra emrine rağmen ödenmemesi, alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi yaptırımına da yol açabilir (İİK m. 344).

Sık Sorulan Sorular

Nafaka artışı hangi ayda yapılır?

İlamda yazılı ayda; ilamda ay yoksa uygulamada nafakanın başladığı tarihin yıl dönümünde. Artış için ayrıca başvuru ya da ihtar gerekmez; yükümlü artmış tutarı kendiliğinden ödemelidir.

Ocak 2026 nafaka artış oranı nedir?

Ocak 2026 verisiyle on iki aylık ortalamalara göre Yİ-ÜFE %25,39, yıllık Yİ-ÜFE %27,17’dir. TÜFE esas alınan kararlarda on iki aylık ortalama %33,98’dir.

ÜFE artışı her yıl zorunlu mu, yükümlü itiraz edebilir mi?

İlamda artış hükmü varsa artış zorunludur; yükümlü oranın uygulanmasına itiraz edemez. Ödeme gücünün ciddi biçimde düştüğünü düşünen yükümlü, artışı uygulamayı reddetmek yerine nafaka azaltım davası açmalıdır; dava sonuçlanana kadar mevcut (artmış) tutar ödenmeye devam eder.

Anlaşmalı boşanma protokolünde artış oranı yazmıyorsa?

Protokol mahkemece onaylanıp karar kesinleştiğinde ilam niteliği kazanır; artış hükmü yoksa nafaka sabit kalır. Artış için nafaka artırım davası açmak gerekir. Bu nedenle protokole artış endeksi ve artış ayının açıkça yazılması önerilir.

Tedbir nafakasına ÜFE artışı uygulanır mı?

Tedbir nafakası dava süresince geçerli, geçici bir nafakadır ve genellikle artış hükmü içermez. Dava uzun sürer ve tutar yetersiz kalırsa mahkemeden tedbir nafakasının artırılması talep edilebilir.

Artış hükmünün nasıl yazıldığı, hesabın hangi ay ve oranla yapılacağı ve eksik ödemelerin nasıl takip edileceği dosyadan dosyaya değişir; bu konuda bursa boşanma avukatı desteği alınabilir.

Hukuki Dayanaklar ve Kaynaklar

Yazımızı beğendiniz mi? Puan vermek için yıldızı tıklayın. post

Bizi Arayın

0553 8762110

Avukat AI’a Sor

Avukat-AI’a Sor Soruna Hızlı Yanıt Al. Hukuki danışmanlık değildir. Avukat-AI’a Gitmek için tıklayınız

Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK
Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK

İletişim Bilgileri:

Telefon: +90 553 876 21 10
E-posta: [email protected]
Adres: Kırcaali, Kayalı Sk. Tuğcu Plaza D:1 Kat:1 No:25, 16220 Osmangazi/Bursa

Hemen Ara Whatsapp
Whatsapp