Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası açmak isteyen kişiler için en çok merak edilen konuların başında boşanma davası nasıl açılır, hangi belgeler gereklidir, dava süreci nasıl işler ve hangi aşamalarda hak kaybı yaşanabilir soruları gelmektedir. Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma sürecinde yapılacak usul hataları, telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açabilmektedir. Bu rehberde; boşanma davası açma şartları, dilekçe hazırlanması, görevli ve yetkili mahkeme, delil sunumu ve dava süreci, uygulamadaki deneyimler ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.

Boşanma Davası Aşamaları

1. Boşanma davasının türüne karar verme (çekişmeli boşanma – anlaşmalı boşanma)
2. Boşanma nedenlerinin belirlenmesi
3. Delillerin belirlenmesi
4. Boşanma dava dilekçesinin hazırlanması (çekişmeli boşanma dava dilekçesi ve anlaşmalı boşanma dava dilekçesi)
5. Yetkili ve görevli mahkemelerin tespit edilmesi
6. Boşanma davasının açılması

Boşanma Davasının Türüne Karar Verme

Boşanma davası nasıl açılır? konusunda araştırma yapıyorsanız ilk olarak bilgi sahibi olmanız gereken konu boşanma davasının türünün belirlenmesidir. Uygulamada boşanma davaları anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma olarak iki farklı şekilde görülmektedir. Her iki boşama davasında takip etmemiz gereken hukuki süreçler farklıdır. Boşanma davası açmadan önce anlaşmalı boşanma şartları ile çekişmeli boşanma nedenleri hakkında bilgi sahibi olmamız gerekir. 

Çekişmeli Boşanma Nedenleri

• Zina
• Aldatma
• Hayata kast
• Kötü davranışlar
• Onur kırıcı davranışlar
• Suç işleme
• Haysiyetsiz hayat sürme
• Terk
• Akıl hastalığı
• Fiziksel şiddet
• Psikolojik şiddet 
• Ekonomik şiddet
• Evlilik birlikteliğinin temelinden sarsılması
• Şiddetli geçimsizlik
• Güven sarsıcı davranışlar
• Eşlerin aile bireylerine karşı saygısız davranışları

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma isminden de anlaşılacağı gibi boşanma konusunda kendi aralarında anlaşmaya varmış olan eşlerin bu kararlarını yargı karı ile resmileştirmelerine dayanır. Boşanma davasının anlaşmalı olarak açılabilmesi için bir takım şartların oluşması gerekir. Boşanma davasının anlaşmalı olarak açılmasından önce bilmemiz gereken Türk Medeni Kanunun 166/3 maddesinde belirtilen anlaşmalı boşanma şartlarını aşağıdaki gibi özetleyebiliriz. 

Anlaşmalı Boşanma Şartları

• Evlilik birlikteliği temelinden sarsılmış olmalıdır.
• Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
• Her iki eş boşanmayı kabul etmiş olmalıdır. 
• Eşler ayrıca nafaka, velayet, boşanma davasında maddi ve manevi tazminat gibi konularda da anlaşmış olmaları gerekir. 

Çekişmeli ve Anlaşmalı Boşanma Davası Farkları

Boşanma davasının nasıl açılacağı ve takip edilmesi gereken hukuki yollar ile boşanma davasının türünün tam olarak belirlenebilmesi için çekişmeli ve anlaşmalı boşanma farkları hakkında da bilgi sahibi olmamız gerekir. Boşanma avukatı olarak hazırlamış olduğumuz aşağıdaki tabloyu incelediğimizde her iki boşanma davası arasındaki farklar daha anlaşılabilir olacaktır. 

Kriter	Anlaşmalı Boşanma Davası	Çekişmeli Boşanma Davası
Evlilik Süresi	En az 1 yıl sürmüş olmalıdır	Herhangi bir evlilik süresi şartı yoktur
Tarafların İradesi	Eşler boşanma ve tüm sonuçlarda tam olarak anlaşmaya varmışlardır	Taraflar arasında boşanma veya herhangi bir sonuçları arasında anlaşmazlık vardır
Boşanma Sebebi	Özel bir sebep ileri sürülmesine gerek yoktur (Evlilik birlikteliğinin temelinden sarsılması yeterlidir.	Kanunda sayılan boşanma sebeplerine dayanılır (TMK 161, 162, 163, 164, 165, 166/1)
Protokol	Yazılı anlaşmalı boşanma protokolü zorunludur	Protokol zorunluluğu yoktur
Hakim İncelemesi	Hakim anlaşmalı boşanma protokolü ile kişiler diğer taleplerini inceler	Hakim delilleri, kusuru ve talepleri değerlendirir
Duruşma Sayısı	Anlaşmalı boşanmalarda tek celsede boşanmak mümkün olabilmektedir	Genellikle birden fazla duruşma yapılır
Davanın Süresi	Ortalama 1 – 2 ay	Uzun sürebilir (1–3 yıl veya daha fazla)
Kusur Araştırması	Kusur araştırması yapılmaz	Kusur durumu ayrıntılı incelenir
Nafaka ve Tazminat	Tarafların anlaşmasına göre belirlenir	Hakim kusur ve ekonomik duruma göre karar verir
Velayet	Tarafların uzlaşmasına göre düzenlenir	Çocuğun üstün yararı esas alınır
Delil ve Tanık	Zorunlu değildir	Delil ve tanık sunulabilir
Avukat Zorunluluğu	Zorunlu değil ancak önerilir	Zorunlu değil ancak önerilir
Mahkeme Masrafı	Daha düşüktür	Daha yüksektir

Boşanma Davası Açılmadan Önce Deliller Belirlenmesi

Boşanma davası açmadan hatta boşanma dava dilekçesi hazırlamadan önce bilgi sahibi olmamız gereken diğer bir önemli konu delillerin belirlenmesidir. Çünkü dava dilekçemizde ve eklerinde ileri süreceğimiz deliller ispat başta olmak üzere kusur tespitine de imkan tanır nitelikli olmalıdır. 

Anlaşmalı boşanma davalarında fazlaca bir delil sunmaya ihtiyacımız olmasa da özellikle çekişmeli boşanma davalarında deliler önemli bir etkiye sahiptir. Her bir boşanma nedenine bağlı olarak sunacağımız deliller değişiklik gösterebilir. 

Örneğin zina veya aldatmanın kanıtlanmasında ses ve görüntü kayıtları, SMS veya diğer sosyal medya yazışmaları sık kullanılan deliller olmakla beraber, boşanmanın kötü muamele veya fiziksel şiddete dayandırılması halinde doktor raporları ile tanık beyanları mahkemenin seyrini belirleyebilecektir. Genel bir zorunluluk olmasa da boşanma davalarında sık kullanılan deliller aşağıdaki gibidir. 

• Görsel ve işitsel deliller

• Fotoğraflar
• Ses kayıtları
• Video ve kamera kayıtları

• Tanık beyanları
• Resmi deliller

• Doktor raporları
• Kolluk kuvveti evrakları
• C.Savcılığı veya mahkeme dosyaları
• Otel kayıtları
• HTS kayıtları

Önemli Not: Anlaşmalı boşanma davası veya çekişmeli boşanma davası fark etmeksizin açacağımız boşanma davasında sunacağımız delillerin hukuka uygun olması gerekir. Hukuka aykırı deliller dikkate alınmayacağı gibi delil sunan taraf için cezai sorumluluk doğabileceğini unutmamak gerekir. Bu nedenle özellikle çekişmeli boşanma davalarının boşanma avukatından destek alınarak açılmasında fayda görüyoruz. 

Boşanma Dava Dilekçesinin Hazırlanması

Boşanma davası açılmadan önce gerçekleştirmemiz gereken son hukuki işlem de boşanma dava dilekçesinin hazırlanmasıdır. Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi her iki boşanma davası farklı süreçlere tabidir. Bu nedenle hazırlayacağımız boşanma dava dilekçesinde bu hususları göz önüne almamız gerekir. Yazımızın sonunda paylaşacağımız çekişmeli boşanma dava dilekçesi örneği ve anlaşmalı boşama dava dilekçesi örneğini inceleyerek konu hakkında daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. 

Boşanma Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkemeler

Boşanma davası süreçlerine tabi yukarıda belirtmiş olduğumuz aşamalar yerine getirildikten sonra ve hazırlamış olduğumuz boşanma dava dilekçesi ile birlikte yetkili ve görevli mahkemeye başvuru yapmamız gerekir. Her iki durumda da boşama davalarında görevli mahkemeler; Aile Mahkemeleridir. 

Yetkili mahkeme ise davacının ikamet etmiş olduğu yer, davalının ikamet etmiş olduğu yer veya her iki eşin en az 6 ay süre ile birlikte ikamet etmiş oldukları yer mahkemesidir. Boşanma davası açılmadan önce yetkili mahkemelerin belirlenmesi önemlidir. Çünkü yetkisiz Aile Mahkemesinde boşanma davasının açılması dava sürecini uzatabilecek bir işlemdir. 

Boşanma Dava Dilekçesi Örnekleri

Boşanma davası açmadan önce daha önce hazırlanmış boşanma dava dilekçesi örneklerini incelemenizde yarar var vardır. Aşağıda çekişmeli boşanma dava dilekçesi örneği ve anlaşmalı boşanma dava dilekçesi örneği olarak hazırlamış olduğumuz her iki dilekçe sadece şekil şartı bakımından örnek teşkil edebilecektir. Bu nedenle dilekçeler üzerinde mevcut uyuşmazlığa göre gerekli uyarlamaların yapılması hak kaybına uğramamanız açısından önemlidir. 

⚠️ Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, boşanma dava dilekçesinde ileri sürülmeyen taleplerin sonradan talep edilebileceğinin düşünülmesidir. Oysa birçok talep, dava dilekçesiyle ileri sürülmediği takdirde hak kaybına yol açabilir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır? (Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi Örneği) 

T.C. … AİLE MAHKEMESİ’NE

DAVACI : 

Adı Soy Adı : (Davacı Ad-Soyad ve açık kimlik bilgileri)

T.C. Kimlik No : …

Adres : …

 

DAVALI : …

Adı Soy Adı : (Davalı Ad-Soyad ve açık kimlik bilgileri

T.C. Kimlik No : …

Adres : …

DAVA KONUSU : Türk Medeni Kanunumuzun 162. Maddesi uyarınca hayata kast, pek kötü ve onur kırıcı davranışlar nedeniyle boşanma, nafaka ve çocuğun velayeti talebi (Boşanma nedeni farklı olması halinde diğer boşanma nedenleri yazılmalıdır.)

 

AÇIKLAMALAR : 

1. Davalı … ile … tarihinde evlenmiş bulunmaktayız. Bu evlilikten … T.C. Kimlik numaralı … isimli … yaşında ortak çocuğumuz bulunmaktadır. (Çocuk sayısı birden fazla olması halinde ayrıca belirtilmelidir.)
2. Davalı eş evlilik birlikteliğinin kurulmasından dava tarihe kadar, davacı eşe yönelik fiziksel şiddet, ekonomik şiddet uygulamakta ve ayrıca toplum içinde onur kırıcı ve küçük düşürücü davranışlar sergilemektedir. 
3. Evlilik birlikteliğini çekilemez hale getiren bu davranışlar son günlerde artarak devam etmektedir. 
4. Davalı eş son olarak dava dilekçesine ekli doktor raporlarından ve Cumhuriyet Savcılığı evraklarından da anlaşılacağı üzere bu hareketlerini fiziksel şiddet boyutuna vardırmıştır. (Ek doktor raporu)
5. Davalı eşin tüm bu hareketleri Türk Medeni Kanunumuzun 162 ve devamı maddelerinde ayrı ayrı boşanma nedeni olarak düzenlenmiştir. 
6. Davalının bu şekildeki sözlü ve fiziki hareketleri nedeniyle evlilik birlikteliği çekilemez hale gelmiş, ayrıca davacı eşin kişilik hakları ağır bir şekilde zedelenmiş ve bedensel ve ruhsal açıdan zarara uğramıştır. 
7. Tüm bu davranışlar evlilik birlikteliğini çekilemez hale getirmiştir ve davalının kusurlu hareketleri nedeniyle evlilik birlikteliğinin sona erdirilmesi zorunlu hale gelmiş ayrıca maddi ve manevi tazminat yükümlülüğü doğmuştur. 

HUKUKİ DAYANAKLAR : Türk Medeni Kanununun 162, 169, 174 Maddeleri

DELİLLER : Tanık beyanları, doktor raporları, kolluk kuvveti araştırma tutanakları, C.Savcılığı soruşturma dosyası ve her türlü diğer yasal deliller

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda detayları belirtilmiş olduğu üzere; 

1. 1. Tarafların TMK 162 maddesi uyarınca boşanmalarına,
   2. Müşterek çocuk … ‘in velayetinin davacı eşe verilmesine,
   3. Dava süresince tedbir nafakasına hükmedilmesine,
   4. Ortak çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve barınma giderleri için aylık … TL nafakaya, davacı eş için yine aylık … TL nafakaya hükmedilmesine,

• Evlilik birlikteliğinin sona ermesinde davalı eş kusurlu olması ve davacı eşin kişilik hakları zedelenmiş olması nedeniyle … TL tutarında manevi tazminata hükmedilmesine, (Maddi tazminat talebi bulunması halinde ayrıca belirtilmelidir.)

1. Bütün yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı eş üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve imza)

Boşanma Davası Nasıl Açılır? (Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi Örneği)

T.C. 

… AİLE MAHKEMESİ’NE

DAVACILAR : 

1- Adı Soy Adı : …

T.C. Kimlik No : …

Adres : …

 

2- Adı Soy Adı : …

T.C. Kimlik No : …

Adres : …

DAVA KONUSU : Türk Medeni Kanununun 166/3 maddesi uyarınca anlaşmalı boşanma talebi

AÇIKLAMALAR : 

1. Yukarıda açık kimlik ve adres bilgileri yazılı davacılar … tarihinde evlenmişlerdir ve evlilik birliktelikleri ekli nüfus kayıt örneğinden de anlaşılacağı üzere 1 yıldan fazla sürmüştür. 
2. Farklı uyuşmazlıklar ve nedenlerden dolayı evlilik birlikteliği her iki eş için ortak hayatın sürdürülemez hale gelmiştir.
3. Eşler boşanma konusunda karşılıklı olarak anlaşmaya varmışlardır. 
4. Her iki eş ayrıca boşanmanın ekonomik sonuçları ile birlikte çocuğun velayeti konusunda da anlaşmaya varmışlardır. 
5. Bu anlaşmalarını … tarihli boşanma protokolü ile imza altına almışlardır. Boşanma protokolünün bir örneği boşanma dava dilekçesinde mahkemenize sunulmuştur. 

DELİLLER : Tanık beyanları, nüfus kayıt örneği, anlaşmalı boşanma protokolü aslı ve diğer deliller

HUKUKİ DAYANAK : TMK 166/3 ve HMK

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda belirtmiş olduğumuz nedenlerden dolayı, 

1. Eşlerin anlaşmalı bir şekilde boşanmalarına,
2. … tarihli anlaşmalı boşanma protokolünün kabulüne
3. Yargılama giderlerinin boşanma protokolünde belirtildiği gibi davacı eş … üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur. (eşlere ait imzalar ve tarih)

Boşanma davası sürecinde yapılacak usul hataları, telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına yol açabilmektedir. Bu nedenle sürecin, alanında deneyimli bir boşanma davası avukatı tarafından yürütülmesi büyük önem taşır.

SIK SORULAN SORULAR

Boşanma Davası Açmak İçin Nereye Başvurulur?

Boşanma davası vekil aracılığı ile yani avukat ile temsil şeklinde açılacak ise öncelikle daha çok boşanma avukatı olarak bilinen konusunda deneyimli hukukçu / avukata başvurmak gerekir. Vekil kılınmaksızın boşanma davası açılmak isteniyor ise yukarıda belirmiş olduğumuz adımlar takip edilerek yetkili Aile Mahkemesinin bulunduğu yargı biriminde bulunan hukuk tevzi bürolarına boşanma dava dilekçesi örneği ile başvurmak gerekir. 

Boşanma Davası Açmak İstiyorum Avukat Zorunlu Mudur?

Herhangi bir dava açmak için avukatın vekil kılınması konusunda bir zorunluluk yoktur. Boşanma davaları da avukat bulunmadan açılabilir. Ancak özellikle çekişmeli boşanma davalarında kusur tespiti, boşanma nedenlerinin varlığı, anlaşmalı boşanma davalarında ise anlaşmalı boşanma protokolünün düzenlenmesi gibi hukuki bilgi ve deneyim gerektiren işlemler mevcuttur. Herhangi bir hak kaybına uğramamak adını boşanma davalarının avukat aracılığı ile açılması daha yararlı olacaktır. 

Boşanma Davaları Ne Kadar Sürer?

Boşanma davalarının ne kadar sürede karara bağlanacağı konusunda genel bir süre öngörülmemiştir. Buna karşın çekişmeli boşanma davalarında öncelikle kusur tespiti, çocuğun üstün yararının tespit edilmesi, maddi ve manevi tazminat şartları, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılması gibi farklı hukuki işlemler bulunması nedeniyle anlaşmalı boşanma davalarına nazaran daha uzun sürdüğünü söylememiz yanlış olmayacaktır. Boşanma avukatı olarak mesleki tecrübelerimize dayanarak; Çekişmeli boşanma davalarının 3 ay ile 1 yıl, anlaşmalı boşanma davalarının ise 15 gün ile 2 ay arasında sürdüğünü söyleyebiliriz. 

Boşanma Dava Dilekçesine Hangi Evrakları Eklemeliyim?

Boşanma dava dilekçesinde yer alan delillere göre dilekçeye eklenecek evraklar da değişiklik gösterebilir. Ancak nüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı ve anlaşmalı boşanmalarda anlaşmalı boşanma protokolü dava dilekçesine eklenmesi zorunlu evraklar arasında yer alır. 

E-Devletten Boşanma Davası Nasıl Açılır?

E-devlet yani UYAP Vatandaş portal üzerinden boşanma davası açabilmemiz için elektronik imzaya sahip olmamız gerekir. Ayrıca boşanma dava dilekçesinin yine UYAP editör programı ile hazırlanarak elektronik olarak imzalanması gerekir. Tüm bu işlemler tamamlandıktan sonra UYAP vatandaş portal üzerinden dava açılış sekmesinden gerekli yönlendirmeleri takip ederek boşanma davası açılabilir. 

Boşanma Davası Açmak İçin Ne Kadar Para Gerekir?

Mahkeme harç ve giderleri her yıl düzenli olarak güncellenmektedir. 2026 yılı itibariyle avukatsız boşanma davası açabilmek için ortalama 3.000 TL ile 4.000 TL arasında mahkeme harç ve peşin yargılama giderlerini ödememiz gerekebilir. 

Boşanmak İsteyen Birisi İlk Ne Yapmalıdır?

Boşanma konusunda kesin karar alınması halinde öncelikle hukuki destek almak gerekir. Bunun için en yakın boşanma avukatından hukuki destek alabilmeniz mümkündür. Davanın herhangi bir hukuki destek almadan açılmak istenmesi halinde ise yukarıda detaylarını paylaşmış olduğumuz adımları takip edebilirsiniz. Ancak her durumda boşanma davasının ilk adımının boşanma dava türünün tespit edilmesi olduğunu söyleyebiliriz. 

Tek Taraflı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Tek taraflı boşanma davaları genellikle “çekişmeli boşanma” davalarının konusunu oluşturmaktadır. Boşanma davasının tek taraflı yani çekişmeli olarak açılmasından önce en önemli hukuki işlem boşanma nedeninin tespit edilmesidir. Boşanma nedeninin tespitinden sonra bu nedenlere bağlı olarak boşanma dava dilekçesi hazırlanarak yetkili Aile Mahkemelerinin bulunduğu hukuk tevzii bürolarına dilekçenin ibraz edilmesi gerekir. 

Adliyeye Gitmeden Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Adliyeye gitmeden boşanma davası açabilmemiz için, boşanma davasının avukat aracılığı ile açılması veya UYAP vatandaş portal (e-devlet) aracılığı ile boşanma davasının açılması gerekmektedir. Ancak her iki durumda da mahkeme hakimi tarafları dinlemek istediğinde duruşma gün ve saatinde hazır bulunulması gerekir. 

Boşanma Davasını İlk Kadın Açarsa Ne Olur?

Uygulamada sıklıkla benzer sorular ile karşılaşmaktayız. Boşanma davasının ilk olarak açılmasının avantajlı olduğu yönünde gerçeği yansıtmayan bilgiler mevcuttur. Boşanma davasını ilk olarak kadının açması veya erkeğin açması taraflara herhangi bir avantaj sağlamaz. Her iki durumda da mahkeme bu hususu dikkate almaksızın kusur değerlendirmesi yapar. 

Ücretsiz Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Ücretsiz boşanma davası açabilmek için iki farklı alternatifimiz vardır. Bunlardan birisi ikamet etmiş olduğumuz yer Baro başkanlığına başvurarak adli yardım talebinde bulunmak, diğer alternatifimiz ise boşanma dava dilekçesinde gerekçeleri ve belgeleri ile adli yardım talep etmektedir. Her iki durumda da gelir belgesi, SGK kaydı, yoksulluk belgesi veya sosyal yardım bilgileri gibi belgeler talep edilebilmektedir. Talebimizin kabul görmesi ile mahkeme harç ve giderleri ve vekalet ücreti hazine tarafından karşılanmaktadır.